Cảnh báo về sốc phản vệ do sử dụng thuốc
 |
| Thuốc Penicilline rất dễ gây dị ứng. |
Nữ sinh T. đi cắt amiđan tại bệnh viện. Ngay sau khi được nhân viên y tế tiêm lidocane để gây tê, cô đã bị sốc phản vệ, suy hô hấp, tím tái và chết. Kết cục tương tự cũng xảy ra với chị M. sau khi được tiêm Penicilline vào bắp để chữa viêm phổi cấp tính.
Sốc phản vệ là một trong những tai biến nghiêm trọng nhất mà việc dùng thuốc có thể gây ra. Tại các nước phát triển, tỷ lệ tử vong mỗi năm do sốc phản vệ là 5-6 người/1 triệu dân. Ở Việt Nam, tuy Bộ Y tế không công bố số tử vong do sốc phản vệ tại các bệnh viện nhưng theo ý kiến của các giáo sư đầu ngành, con số này phải đến hàng trăm trường hợp mỗi năm. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng nói trên là sự thiếu nguyên tắc trong sử dụng thuốc, người dân thường tự mua thuốc để điều trị, dược sĩ bán thuốc không theo đơn...
| Theo một thống kê của nước ngoài, thuốc trị bệnh nói chung gây tác dụng có hại cho 10-20% bệnh nhân điều trị ngoại trú, 25-50% bệnh nhân điều trị nội trú. Trong số đó, có 0,2% trường hợp tử vong. |
Giáo sư Nguyễn Năng An, Chủ tich Hội Hen - Dị ứng và Miễn dịch lâm sàng, cho biết, các yếu tố nguy cơ gây sốc phản vệ bao gồm:
- Có cơ địa dị ứng.
- Mắc các bệnh mề đay, viêm mũi, hen.
- Sử dụng thuốc không đúng chỉ định.
- Dùng nhiều loại thuốc: Điều này dẫn đến sự mẫn cảm chéo giữa nhiều loại thuốc hoặc phản ứng tương tác, tương kỵ, chống chỉ định giữa các thuốc.
Nguy cơ sốc phản vệ do dùng nhiều loại thuốc ở Việt Nam là rất lớn. Theo một khảo sát được thực hiện trên 8.000 đơn thuốc tại một số bệnh viện trên toàn quốc, số thuốc trung bình dùng trong 1 bệnh nhân điều trị nội trú là 7, với điều trị ngoại trú là 3,2. Trung bình mỗi đơn được kê 4 tên thuốc, nhiều đơn có đến 7 tên thuốc (trong khi chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới là 1,5 thuốc/đơn). Ngoài ra, hiện có đến hàng nghìn loại thuốc mới được đưa vào sử dụng, thầy thuốc khó mà biết hết chỉ định, chống chỉ định của tất cả các thuốc này.
Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Ngọc Trọng cho biết: "Mặc dù Bộ đã có quy định về phòng sốc nhưng trên bàn làm việc của tôi vẫn có nhiều tập đơn kiện về sốc phản vệ". Theo giáo sư An, hiện có nhiều bác sĩ, y tá chưa nắm vững cách phát hiện, chưa xử trí thành thạo các trường hợp sốc phản vệ, không khai thác kỹ tiền sử dị ứng thuốc đối với bệnh nhân, không chuẩn bị tốt túi chống sốc. Điều này dễ dẫn tới những sai sót đáng tiếc.
Thanh Niên