Kinh nghiệm phát triển tầm vóc của nước Nhật
Sau Đại chiến Thế giới thứ hai, do quá bức xúc vì đã thua trận, nước Nhật quyết tâm đề ra một chiến lược phát triển kinh tế, mà trước tiên là chiến lược cải thiện tầm vóc con người. Họ nhanh chóng đạt được mục tiêu của mình nhờ 3 chương trình đặc biệt: bữa ăn học đường, bổ sung lysin vào gạo và chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm.
Sau đây là nội dung các chương trình nói trên:
1. Chương trình bữa ăn học đường
Chương trình bắt đầu với các trường tiểu học. Thời gian đầu, học sinh tiểu học được miễn phí hoàn toàn bữa ăn trưa. Sau này, bố mẹ phải trả tiền nhưng Nhà nước vẫn bao cấp một phần. Trẻ nghèo vẫn tiếp tục được miễn phí.
2. Bổ sung lysin vào gạo
Chế độ ăn của người Nhật thời đó chủ yếu dựa vào gạo, nhưng gạo lại thiếu lysin (một loại axit amin) để tổng hợp protein. Vì vậy, người Nhật đã bổ sung lysin vào gạo. Những đánh giá sau này cho rằng lysin đã giúp người Nhật cao thêm 3-3,5 cm (trên tổng số chiều cao đã tăng là 13-14 cm).
3. Chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm
Nội dung của chương trình là đảm bảo cung cấp thức ăn đủ chất dinh dưỡng nhưng không nguy hại cho người dân. Nhật Bản coi vệ sinh sinh an toàn thực phẩm là yếu tố quan trọng giúp cải thiện sức khỏe người dân. Ngay từ năm 1949, họ đã quy định:
- Người nấu ăn cho người khác (ngoài gia đình) phải học 1 năm.
- Người nấu ăn cho 100 người/bữa phải học 2 năm.
- Nấu cho trên 300 người phải có bằng đại học.
|
Ba giai đoạn quyết định tăng trưởng tầm vóc
1. Giai đoạn bào thai
Thai nhi sinh ra nặng trên 3kg, dài 50-52 cm sẽ có nhiều khả năng cao hơn 1,7 m khi trưởng thành. Muốn vậy, người mẹ cần:
- Ăn đủ chất để tăng 10-12 kg, người suy dinh dưỡng phải tăng nhiều hơn, người béo phì cũng phải tăng khoảng 6 kg.
- Bữa ăn phải tăng cả về số lượng và chất lượng. Cần dùng muối iốt thay muối thường.
2. Giai đoạn 2 năm đầu đời
Đây là thời kỳ tăng trưởng nhanh nhất của trẻ. Trọng lượng của bé sẽ tăng 4 lần so với lúc mới sinh và chiều cao của trẻ 2 tuổi bằng nửa chiều cao của người trưởng thành. Nếu được chăm sóc tốt và cung cấp đủ chất dinh dưỡng, trẻ sẽ có tầm vóc cao to về sau.
3. Giai đoạn tiền dậy thì và dậy thì
Trẻ bắt đầu dậy thì lúc 10-12 tuổi (trẻ gái) và 12-14 tuổi (trẻ trai). Đây là giai đoạn tăng trưởng đột biến và tăng trưởng cuối cùng của trẻ nên rất quan trọng. Thường trẻ gái sau 16-17 tuổi và trẻ trai sau 18-19 tuổi sẽ không còn cao nữa. |
Tuổi Trẻ