Y tế miền núi phía Bắc vừa thiếu vừa nghèo

Xét nghiệm sốt rét cho đồng bào dân tộc tại Phú Thọ.

Tại khu vực này, số nhân viên y tế thôn bản có trình độ sơ học trở lên mới chỉ đạt 14%, số được đào tạo từ 3 đến dưới 12 tháng chiếm 58%. Hơn 80% cơ sở khám chữa bệnh ở Bắc Giang, Cao Bằng chưa có nước máy.

Thông tin trên được đưa ra tại hội nghị về y tế cơ sở, tổ chức ngày 19/6 tại Phú Thọ. Hội nghị cho biết, tình trạng thiếu cán bộ y tế - căn bệnh kinh niên của ngành y - vẫn chưa thể giải quyết trong vòng 10 năm tới. Thiếu nhiều nhất là cán bộ y tế xã với tỷ lệ 4,1 cán bộ/xã. Một số tỉnh như Bắc Cạn, Cao Bằng chỉ có 3 cán bộ/xã; trong khi quy định của Chính phủ là mỗi xã miền núi phải có 4-6 cán bộ y tế. Hiện vẫn còn 1/4 số trạm y tế có cán bộ trình độ sơ học làm trạm trưởng.

Trong nhiều năm, miền núi phía Bắc có tỷ lệ bác sĩ tăng chậm và thấp hơn nhiều so với các khu vực khác. Theo tính toán của Bộ Y tế, năm 2002, khi các tỉnh này đạt tỷ lệ 40% số xã có bác sĩ thì ở các nơi khác, tỷ lệ này đã lên đến 70-80%.

Hệ thống xử lý nước thải của các cơ sở y tế miền núi rất bi đát. Phú Thọ là tỉnh duy nhất có 45% cơ sở khám chữa bệnh được xây dựng hệ thống xử lý nước thải. Ở các tỉnh khác, tỷ lệ này chỉ khoảng 20%. Đặc biệt, ở Lào Cai, không cơ sở nào có hệ thống xử lý nước thải. Nhiều loại máy móc hiện đại đã được đầu tư đến tuyến huyện nhưng do không đủ kinh phí cho việc mua sắm vật tư tiêu hao (như phim X quang, hóa chất xét nghiệm...) nên nhiều máy phải "đắp chăn" hoặc vận hành cầm chừng.

Do sự yếu kém và nghèo nàn của mạng lưới y tế cơ sở, người dân miền núi phía Bắc gặp rất nhiều tai họa không đáng có về sức khỏe. Có năm có tới 10.000 người mắc sởi và hơn 160.000 người bị tiêu chảy ở khắp 14 tỉnh. Căn bệnh lạ tê tê say say chỉ xuất hiện ở khu vực này, thỉnh thoảng lại rộ lên và cướp đi cuộc sống của trẻ em, phụ nữ.

Có những bệnh dịch đã im ắng nhiều năm, nhưng một vài năm gần đây lại bùng phát như dịch tả (xuất hiện ở Sơn La với 114 người mắc). Trong nửa đầu năm 2002, bệnh viêm não virus ở khu vực tăng 69% so với cùng kỳ năm ngoái. Bệnh AIDS cũng đã xuất hiện nhiều ở đồng bào dân tộc.

Để khắc phục tình trạng trên, ngành y tế đã đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng chỉ tiêu cử tuyển ngoài ngân sách. Dự kiến trong giai đoạn 2001-2003 sẽ có thêm khoảng 500 chỉ tiêu bác sĩ, dược sĩ được đào tạo và cung cấp cho các tỉnh miền núi. Đào tạo người dân tộc thiểu số để họ trở về quê hương phục vụ là một hướng giải quyết tốt sẽ được thực hiện; nhưng chọn được người có đủ trình độ theo học không phải là việc dễ dàng.

Các cơ sở khám chữa bệnh cũng sẽ được quy hoạch và nâng cấp. Vụ Điều trị (Bộ Y tế) cho biết, đến năm 2010, tỷ lệ giường bệnh trong cả nước sẽ đạt 18-20 giường/10.000 dân. Trong đó, giường bệnh tuyến huyện chiếm khoảng 50%, tuyến tỉnh khoảng 30%, còn lại là tuyến trung ương.

Lao Động