Điều cần biết trong sinh hoạt hằng ngày của người cao tuổi

Người già cần rất cẩn trọng trong sinh hoạt.

Người cao tuổi nên ăn đủ chất, chia ra làm nhiều bữa nhỏ; nếu ăn xong vẫn còn thèm là tốt. Việc ăn quá no dễ gây rối loạn nhịp tim, khó tiêu, khó ngủ. Còn những bữa ăn thịnh soạn, quá nhiều chất lại có thể gây viêm tụy cấp.

Người cao tuổi cần ăn theo nguyên tắc ăn cũng là uống, nghĩa là nhai kỹ, làm cho thức ăn thành dịch lỏng, giúp tiêu hóa và hấp thu tốt. Kinh nghiệm cho thấy, nếu ăn chậm, nhai kỹ, lượng thức ăn giảm bớt nhưng sức khỏe tăng lên. Theo một số cuộc khảo sát, lượng cơm giảm 1/3, thậm chí 1/2 nhưng người cao tuổi vẫn giữ được trọng lượng cơ thể (có người tăng cân) và cảm thấy nhẹ nhàng thoải mái. Ngoài ra, nên uống nhiều nước để bù lại ít nhất là lượng nước tiểu và mồ hôi mất đi (chưa kể các dịch tiêu hóa) nhằm chống sỏi tiết niệu. 

Khi nào biết được sức mình đã bắt đầu yếu?

- Có cảm giác chóng mệt hơn trước. Ví dụ, trước kia đi bộ 2-3 km là bình thường, nay phải nghỉ giữa chừng mới đi tiếp được; điều này xảy ra kéo dài và ngày một thường xuyên hơn.

- Dễ bị cảm, ho, nhạy cảm với thời tiết.

- Sau mỗi trận ốm, sức khỏe lâu hồi phục.

- Sức ăn kém dần.

Đó là những dấu hiệu cho biết sức khỏe đã giảm, mặc dù vẫn ăn ngon, ngủ tốt, không có bệnh gì khi kiểm tra sức khỏe.

Ngủ và nghỉ

Người cao tuổi thường ngủ ít. Khi vận động không nhiều thì ngủ 5 giờ/đêm cũng đủ. Nên ngủ trưa, nếu không ngủ được thì cứ nằm nghỉ, nhắm mắt khoảng nửa tiếng cho thư giãn.

Ngủ sớm và dậy sớm tốt hơn là ngủ muộn và dậy muộn. Theo chu kỳ sinh học, các tuyến nội tiết thường hoạt động từ nửa đêm về sáng; dậy sớm để vận động là một hình thức khởi động rất có lợi cho cơ thể.

Để tạo giấc ngủ yên, đỡ mộng mị, trước khi ngủ có thể ngâm chân vào nước ấm và lau khô, hoặc xoa dầu nóng vào gan bàn chân; bóp mạnh các đầu ngón chân và đầu ngón tay một lúc. Trước khi ngủ, không nên tắm dù là tắm nước nóng.

Tắm rửa

Không nhất thiết phải tắm rửa hằng ngày, mà nên tùy vào sức khỏe và hứng thú của bản thân. Trước khi rửa tay hoặc rửa chân, nên cho chân, tay làm quen với nước để tránh thay đổi đột ngột giữa nhiệt độ tại chỗ (chân tay) và toàn thân. Có thể xoa tay, xoa chân một lúc rồi hãy rửa để tránh phản ứng bất ngờ cho cơ thể.

Trước khi tắm, cũng phải tìm cách tạo cho cơ thể làm quen với nhiệt độ của phòng tắm và nước. Tuyệt đối không dội ngay nước vào gáy và cột sống vì hai vùng này nhạy cảm với thần kinh. Nên lau xung quanh rồi tiến dần vào gáy và cột sống.

Có người quen tắm mà không gội đầu. Điều này không tốt vì việc hai vùng có nhiệt độ khác nhau sẽ dễ gây đau đầu tăng huyết áp.

Khi còn ra mồ hôi, chưa nên tắm vội. Hãy thư thả chờ cho ráo hẳn mồ hôi mới được tắm. Không nên tắm ban đêm. Nếu cần, chỉ lau người bằng nước ấm rồi sưởi ấm (hoặc đắp chăn kín một lúc cho người nóng lên), giúp tuần hoàn da trở lại bình thường, lỗ chân lông không bị bít lại. Cần biết rằng mồ hôi cũng giúp thải chất độc của cơ thể.

Tắm xong cần lau khô người, mặc quần áo ấm trước khi ra khỏi nơi tắm. Khi mở cửa, cần đứng nép vào phía sau cánh cửa để tránh gió lùa. Khi tắm xong, tuyệt đối không ngồi hoặc nằm ngủ dưới quạt, hoặc nằm trên sàn nhà lạnh.

Nếu trời sắp có giông mà cần ra ngoài, hãy dội nước cho ướt hai lòng bàn chân trước lúc đi.

Bác sĩ Hà Văn Ngạc (Sức khỏe & Đời sống)

(còn tiếp)