'Thủy cung Thăng Long không gây hậu quả vật chất'

Các luật sư biện hộ tại tòa.

Đại diện Viện Kiểm sát đã khẳng định như vậy khi đọc bản luận tội các bị cáo bị truy tố nhóm tội quản lý kinh tế. Còn hậu quả “dư luận xấu” thì bên công tố không nói rõ. Theo lập luận của các luật sư, dư luận đó là: Tại sao các văn bản liên quan đến dự án Thủy cung Thăng Long, cấp trên ký, đến lúc đổ bể, cấp dưới lại phải chịu?

Hôm qua (13/9), đại diện công tố đã đề nghị mức án 19-20 năm tù cho bị cáo Lê Tân Cương về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản XHCN; bị cáo Đồng Xuân Lan: 18-24 tháng tù về tội cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế, gây hậu quả nghiêm trọng. Các bị cáo Ngô Chí Thiên: 9-12 tháng tù; Nguyễn Quang Lĩnh: 6-9 tháng tù; Tạ Văn Ngọ và Phạm Đăng Cầu: 9-12 tháng cải tạo không giam giữ; Bùi Tường Lân và Đàm Hồng bị đề nghị cảnh cáo, về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo những người tham dự phiên tòa, mức án cho Ngọ, Cầu, Lân và Hồng là khá "mềm". Tuy nhiên, các luật sư bào chữa vẫn không thỏa mãn, mà đòi tòa tuyên họ không có tội. Lập luận là hành vi “cố ý làm trái” của bị cáo Lan và “thiếu trách nhiệm” của những người còn lại đã không gây hậu quả vật chất nào như VKS khẳng định. Còn hậu quả xã hội, dư luận không chỉ băn khoăn về hiện tượng “người ăn ốc, kẻ đổ vỏ”. Luật sư Trần Vũ Hải (bào chữa cho Hồng) nhận xét rằng giới doanh nghiệp cũng sẽ có thể thấy lo lắng, không dám mạnh dạn đầu tư tiền bạc, trí tuệ vào các dự án lớn.

Luật sư Nguyễn Hồng Nga, bào chữa cho bị cáo Lan, còn vạch ra rằng cáo trạng đã không chỉ ra được ông Lan “cố ý làm trái” quy định tại văn bản nào. Hơn thế, Ngân hàng Nhà nước đã có công văn gửi tòa án khẳng định không có quy định nào cấm việc khai tăng dư nợ tài khoản của ông Lan.

Cáo trạng của VKS khẳng định tất cả các bị cáo Thiên, Lĩnh, Ngọ, Cầu, Lân và Hồng đều không làm tròn trách nhiệm, không kiểm tra kỹ năng lực của Vạn Thiện, khiến UBND Hà Nội và Chính phủ thiếu thông tin phê duyệt dự án. Nhưng theo lập luận của luật sư Chu Khang (bảo vệ cho Cương), Nhà nước không hề quy định một doanh nghiệp phải có mức vốn bao nhiêu thì mới được phép lập dự án. Và do đó, vấn đề thẩm tra năng lực tài chính của Vạn Thiện ở giai đoạn lập dự án không thể đặt ra. Thực tế, Nghị định 42/CP không buộc phải thẩm định chủ đầu tư và nguồn vốn (trường hợp không sử dụng vốn ngân sách) mà chỉ thẩm định về phương án tài chính.

Theo luật sư Hải, cơ quan điều tra đã lái dư luận theo hướng hiểu sai lệch là Vạn Thiện năng lực yếu nhưng lại “đầu tư” vào dự án lớn. Nhiều cơ quan pháp luật cũng có cái nhìn lệch lạc như vậy. Thực tế hoạt động kinh doanh là phải có dự án, thấy khả thi, thì các nhà đầu tư mới chấp nhận hợp tác bỏ tiền vào. Tuy nhiên, trong dự án Thủy cung Thăng Long, ngay khi cơ quan điều tra khởi tố Lê Tân Cương về việc bán 400 m2 đất (sau khi khởi tố bị VKS đình chỉ), thì sự đổ bể đã bắt đầu xảy ra, mà điểm gút đầu tiên là Chính phủ thu hồi quyết định cho thuê đất. Lúc này, cả chục tỷ đồng mà Cương bỏ vào để lập dự án, đền bù trở nên công cốc, trong khi nợ các đối tác thì vẫn phải trả. “Trách nhiệm đó thuộc về ai, ai sẽ bồi thường thiệt hại cho Cương?”, luật sư Khang nói.

Vấn đề "nhạy cảm" của vụ án

Trong phần biện hộ, các luật sư đã chỉ ra nhiều vấn đề mà các cơ quan pháp luật “quên” không làm rõ. Theo lời luật sư Hải, ông Hồng, khi họp bàn với các ban ngành của thành phố, có mặt ông Đinh Hạnh, đã đề nghị đấu thầu đất Hồ Tây. Sở Địa chính cũng có ý kiến tương tự. Thế nhưng ông Hạnh không đồng ý và chỉ đạo thẳng là cho Vạn Thiện thuê đất.

Tương tự, luật sư Trần Thị Phương Đức (bào chữa cho Lĩnh) khẳng định trong quá trình thẩm định dự án, Bộ KH&ĐT đã có ý kiến trình Chính phủ là hình thành công ty liên doanh làm chủ đầu tư, Vạn Thiện chỉ là chủ dự án; chỉ cho thuê đất dự án 50 năm, hết hạn bàn giao Nhà nước... Tuy nhiên Quyết định 105 của Chính phủ lại không chấp nhận mà chỉ định thẳng cho Vạn Thiện làm chủ đầu tư, và cắt hẳn đoạn “hết hạn bàn giao Nhà nước”.

Một điều kỳ khôi mà luật sư Nguyễn Huy Thiệp (bào chữa cho bị cáo Thiên) phát hiện ra: Dự án là của Vạn Thiện lập, nhưng công văn của Chính phủ lại yêu cầu UBND Hà Nội lập dự án chi tiết. Hay như, theo Nghị định 42, thẩm quyền cấp phép với dự án nhóm A là của Bộ KH&ĐT. Thế nhưng Quyết định 105 lại “phá rào” cho Vạn Thiện làm chủ đầu tư.

“Tại sao Nhà nước sẵn sàng gia hạn, thậm chí cho chuyển nhượng dự án sang chủ đầu tư mới với dự án có vốn nước ngoài - như Hà Nội Vàng, Bách hóa Tổng hợp..., mà lại eo hẹp với doanh nghiệp trong nước? Tại sao không gia hạn với Vạn Thiện để họ có thời gian huy động vốn, đưa dự án Thủy cung Thăng Long thành hiện thực? Làm vậy liệu có khắt khe, đi ngược lại chính sách tăng cường nội lực?”, luật sư Hải bày tỏ những băn khoăn trước phiên tòa.

Chiều nay, tòa sẽ tuyên án.

Nghĩa Nhân

Theo dòng sự kiện:

Thủy cung Thăng Long đổ vỡ là do cơ chế? (14/9)
Các bị cáo Thủy cung Thăng Long đều phủ nhận trách nhiệm (12/9)
Thủy cung Thăng Long: Cả 4 quan chức liên quan vắng mặt (11/9)
Hôm nay xét xử vụ “Thủy cung Thăng Long” (10/9)
‘Trường ca Thủy cung Thăng Long’ của bị cáo Lê Tân Cương (9/8)
Thủy cung Thăng Long: Lê Tân Cương khai hối lộ hơn 40 người (20/7)
Trả hồ sơ vụ án thủy cung Thăng Long để điều tra bổ sung (5/6)