Thứ bảy, 6/1/2001, 10:00 GMT+7

Yếu tố pháp lý cho trường hợp mang thai hộ

Người mang thai đã bắt đầu ốm nghén. Hai vợ chồng người nhờ mang thai và người mang thai hộ đều có thỏa thuận bằng văn bản. Nhưng cơ sở pháp lý để xác định ai là mẹ đứa trẻ mới chỉ đang trong dự thảo.

Trường hợp mang thai hộ thành công đầu tiên ở Bênh viên Từ Dũ đã được Thứ trưởng Bộ Y tế duyệt đơn từ tháng 5/1999. Ông bà M.Q.C. - N.H.G. đã thỏa thuận bằng văn bản nhờ chị C.T.H. mang thai. Hợp đồng này ghi rõ: “Sau khi sinh con, bà C.T.H. có trách nhiệm giao ngay đứa trẻ cho bà N.H.G. và ông M.Q.C.”. Các thỏa thuận này đều có xác nhận của chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, các quy định của pháp luật hiện hành chưa theo kịp nhiều vấn đề đặt ra: lập giấy chứng sinh như thế nào? ai sẽ là mẹ đứa bé trong lúc làm khai sinh? nếu người mang nặng đẻ đau không chịu giao đứa bé cho người nhờ mang thai thì sao?

Từ cuối tháng 12/2000, theo sự phân công của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đang xây dựng Dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành Luật Hôn nhân gia đình năm 2000. Dự thảo đề xuất quy định chi tiết về trường hợp xác định cha mẹ cho con sinh ra theo phương pháp khoa học (con sinh ra do được thụ tinh trong ống nghiệm, do người khác mang thai hộ) và đang tiếp nhận ý kiến của một số đơn vị chuyên ngành liên quan.

Điều 23 Dự thảo quy định:

1. Trong trường hợp người vợ không đủ điều kiện mang thai thì vợ chồng người được chọn phương pháp thụ thai trong ống nghiệm và nhờ một phụ nữ khác có điều kiện sức khỏe và khả năng mang thai hộ.
2. Việc mang thai hộ được thực hiện theo cam kết giữa vợ chồng và người mang thai hộ; cam kết này phải được UBND xã, phường, thị trấn nơi cư trú của hai vợ chồng hoặc của một bên chứng thực.
3. Nghiêm cấm hành vi nhận mang thai hộ cho người khác vì mục đích trục lợi.

Điều 24 Dự thảo quy định, con do người phụ nữ mang thai hộ sinh ra là con chung của hai vợ chồng đã nhờ mang thai hộ.
Tuy nhiên, Dự thảo chưa có hướng dẫn về làm giấy chứng sinh và giấy khai sinh (lâu nay, khi làm giấy khai sinh cho trẻ, UBND căn cứ vào giấy chứng sinh và hộ khẩu để xác định cha mẹ cho đứa bé).

Thạc sĩ Vương Thị Ngọc Lan (Bệnh viện Từ Dũ) cho biết, về mặt sinh học, thai chỉ là một mảnh ghép vào tử cung của người mang thai hộ nên đứa bé vẫn mang gen và cả nhóm máu của bố mẹ. “Tôi nghĩ rằng, người mang thai hộ cũng cần có giấy chứng nhận đã sinh em bé vào ngày, giờ... để tiện theo dõi tình trạng sức khỏe của sản phụ trong và sau sinh”, chị Lan nói, “cũng cần có giấy tờ nào đó để tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm khai sinh em bé mang tên họ bố, mẹ ruột của mình và không để có sự suy diễn rằng đó là con nuôi”.

Dù cho việc mang thai hộ đã được thỏa thuận bằng văn bản nhưng các văn bản pháp lý vẫn cần sớm được ban hành để đáp ứng các yêu cầu đặt ra của xã hội, và các tiến bộ khoa học trong tương lai.
(Theo Tuổi Trẻ, 6/1).

Lien he quang cao