Trở thành doanh nhân từ những ngông cuồng, dại dột

Tôi có một thời tuổi trẻ ngông cuồng và nhiều dại dột. Ngông và dại thì chả bao giờ hay mà chỉ dẫn đến nhiều phiền toái, cay đắng. Song cũng nhờ đó tôi đã cảm nhận được cuộc sống và giá trị đồng tiền.

Tốt nghiệp phổ thông với học lực khá và là học sinh giỏi văn ở trường, tôi hoàn toàn có thể thi đỗ vào đại học. Nhưng chỉ vì một chút ngông cuồng của tuổi trẻ, bỏ ngoài tai mọi lời khuyên của bố mẹ, tôi vào học ở trường xiếc. Một bước rẽ ngang không tồi nếu tôi theo đuổi công việc mà mình lựa chọn đến cùng. Nhưng đáng tiếc vẫn vì một chữ ngông mà tôi lại bỏ dở.

Khi đó bố mẹ tôi tá hỏa. Con trai lớn ở nhà không nghề ngỗng, không học hành, thì hư sớm. Nên bố mẹ bắt tôi học một nghề nào đó để tự nuôi thân. Do quen biết, ông bà xin cho tôi học thợ hàn. Không thể cưỡng lại và cũng chán ngồi nhà, tôi bước chân vào con đường học làm thợ.

Ông Lê Dũng: "Tôi đã trở thành doanh nhân nhờ những ngày làm thợ hàn khốn khó".

Gọi là học, nhưng thực ra không phải là các khóa học như các bạn hình dung bây giờ, đơn giản là đi làm theo những người thợ chính để họ chỉ bảo. Người được giao hướng dẫn tôi lại thích đùa ác ý. Rất nhiều lần, ông sai tôi chắp 2 đầu của mối hàn để cho ông hàn. Khi tôi đang loay hoay chắp vào cho khít thì ông bất ngờ dí luôn mũi hàn vào, tia hồng ngoại bắn tung tóe làm mắt tôi bị bỏng hồ quang. Rất đau đớn.

Tối về tôi phải chườm mắt bằng đá mới dịu đi được phần nào. Mắt không thể mở ra được, ánh sáng chiếu vào làm đau nhiều hơn nữa. Sáng dậy, tôi vẫn phải đi làm, vừa đạp xe vừa nhắm mắt, thỉnh thoảng mới hé mắt ra chút để nhìn đường rồi lại nhắm tịt lại, đâm vào gốc cây ngã lăn quay ra đường.

Sức thanh niên như tôi ngã cũng chẳng đau nhưng cái cặp lồng cơm trưa treo ở ghi đông văng ra đường, cơm rau bắn ra tung tóe. Lồm cồm bò dậy dựng xe, nhặt cặp lồng, vừa ngượng vừa cay đắng trước con mắt hiếu kỳ của mọi người qua lại. Thế nhưng, ông thợ đâu chỉ đùa tôi một lần như thế.

Ngày ngày, ông bắt tôi làm từng thao tác tỷ mẩn và lặp đi lặp lại như thế. Lâu lâu lại cho tôi một vố. Thế nhưng, sự đau đớn ấy lại cho tôi nhìn nhận một khía cạnh khác, thực tế của đời sống. Và chẳng biết từ lúc nào, tôi hiểu rằng muốn làm được bất cứ việc gì dù to dù nhỏ cũng phải đi từ cái đơn giản nhất.

Và từ quãng đời lăn lộn làm thợ, tôi biến đổi thành con người khác. Từ một thanh niên con nhà tử tế, tôi biến thành một người biết nói tục chửi bậy, biết hút thuốc lào, biết cờ bạc… Lương mỗi tháng lĩnh 300.000 đồng, nộp tiền ăn cho mẹ hơn 100.000 đồng, còn lại trả tiền cắm quán nước.

Từ đây, tôi nhận ra rằng sống trong môi trường nào, con người sẽ bị biến đổi theo chiều ấy. Hay như ông bà ta vẫn nói đi với "Bụt mặc áo cà sa đi với ma mặc áo giấy". Bạn nghĩ mình là ai thì bạn sẽ trở thành người đó. Rồi một ngày tôi tỉnh ra, quyết phải quay lại con đường học hành, tôi mất nửa năm làm thợ, tối đi học thêm ôn thi đại học với quyết tâm rất lớn. Và đúng sau 2 năm làm thợ, tôi thi đỗ đại học kinh tế quốc dân. Từ lúc đó đời tôi ngoặt sang hướng khác.

Những khổ cực trong giai đoạn này thực ra không trôi đi vô ích, nhờ nó tôi đã nung nấu khát vọng cháy bỏng phải trở thành một doanh nhân thành đạt và giàu có. Rất nhiều đêm, trước khi ngủ, tôi đều nằm và hình dung ra con người mà tôi muốn trở thành sau này, cái nhà tôi sẽ ở, cái xe tôi sẽ đi, công việc tôi sẽ làm... Chính những hình ảnh cụ thể và chi tiết mà tôi đã tưởng tượng ra đã trở thành động lực to lớn giúp tôi vượt lên trên mọi vất vả để đạt được thành công ngày hôm nay.

Kinh doanh là cái nghiệp

Thấm thía sức nặng của đồng tiền từ những ngày còn làm thợ, nên từ khi còn là sinh viên năm thứ nhất, tôi đã bắt đầu vào nghiệp kinh doanh và từ chối không nhận bất cứ sự giúp đỡ về vật chất nào của gia đình. Đó là cách tôi tự tạo ra sức ép để tăng tự lập.

Tôi tập hợp được một nhóm bạn làm đủ các việc có thể kiếm được tiền. Thông thường nhất là đi thuyết phục nhận thầu lắp đặt điện, nước, thiết kế nội thất... Cho các công trình xây dựng, sau đó chuyển cho các đối tác làm và ăn hoa hồng. Thời gian này, tôi ngộ ra một điều, kiếm tiền không nhất thiết phải lao động quần quật, phải biết tư duy một cách thông minh và nhanh nhạy và biết nắm bắt cơ hội. Tôi quyết định xin vào làm việc tại một công ty quảng cáo với mục đích tìm hiểu sự vận hành của một công ty từ bên trong.

Một thời gian ngắn, tôi được đề bạt vào chức vụ phụ trách công việc kinh doanh của công ty. Tại đây, tôi bước đầu có sự hình dung về mô hình hoạt động của một công ty, mặc dù còn ở mức độ rất sơ khai, cũng như rèn luyện được kỹ năng tiếp xúc và thuyết phục khách hàng. Lúc này tôi vẫn còn là sinh viên.

Đúng khi tốt nghiệp ra trường, công việc ở công ty quảng cáo không còn hấp dẫn nữa, do sự tình cờ tôi về làm việc cho nhiều dự án. Đây thực sự là quãng đời đem đến cho tôi nhiều trải nghiệm mới mẻ và giúp tôi tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm, kỹ năng, cũng như các mối quan hệ cho công việc kinh doanh sau này của mình. Do phải tiếp xúc với nhiều loại người trên khắp mọi miền đất nước, tôi rèn luyện được khả năng thích ứng rất cao.

Làm ở đây 5 năm, khi cảm thấy tại đây khó có thể đạt được mục đích mà mình đã đạt ra, tôi quyết định xin thôi việc, ra ngoài mở doanh nghiệp riêng. Tôi cùng với bạn góp vốn mở công ty sản xuất nước uống tinh khiết. Tại đây, tôi đã làm tất cả các công việc từ A - Z, từ giám đốc, kế toán, tiếp xúc khách hàng, thậm chí thành ông xe ôm chở hàng cho khách nếu cần.

Thực tế, khi bắt tay vào việc tôi mới có kinh nghiệm của một giám đốc kinh doanh, vì vậy tôi vấp phải hàng loạt các vấn đề khác trong việc quản lý doanh nghiệp. Từ việc nhân viên khó bảo, liên tục đòi tăng lương, đến các việc liên quan đến luật pháp, luật doanh nghiệp, chăm sóc khách hàng... Tôi thấm thía một điều, làm sếp mà không biết cách, thì khổ hơn nhân viên nhiều lần. Công ty thu nhập tốt, nhưng thực tế tôi đã phải gồng mình gấp nhiều lần thực lực của bản thân. Tôi mà buông thì coi như doanh nghiệp cũng sụp, mà cứ tiếp như thế này thì không ổn.

Trong lúc đang loay hoay tìm lối thoát, tôi gặp được một người đã dẫn mình sang một bước ngoặt mới. Cuộc gặp gỡ hoàn toàn tình cờ, khi tiếp cận khách hàng. Anh là người có kiến thức uyên thâm cũng như nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh. Nhờ anh, tôi vỡ ra nhiều điều. Tôi biết đến khái niệm kim tứ đồ của Robert Kiyosaki và biết cách định vị bản thân. Hóa ra, cứ ngỡ mình là chủ doanh nghiệp, nhưng thực chất tôi vẫn còn loay hoay ở phía bên trái kim tứ đồ, vị trí của nhóm người làm tư. Tôi chỉ có vỏ ngoài là một chủ doanh nghiệp, còn tôi vẫn mang tâm thức của một người nghèo. Chính điều này làm tôi làm việc rất vất vả và có thành công thì cũng không bền.

Dưới sự tư vấn của anh và sự tự học hỏi, tôi đã thay đổi tư duy và nhận thức, việc điều hành doanh nghiệp trở nên dễ dàng hơn. Ngoài việc kiếm tiền, tôi bắt đầu học cách giữ tiền và đầu tư những đồng tiền kiếm được. Lần đầu tiên, tôi có 100 triệu đồng trong tay, rồi 200 triệu đồng... Đến năm 2007, tôi và một số người bạn quyết định thành lập công ty hoạt động trong các lĩnh vực đầu tư tài chính, đào tạo, xây dựng...

Đúc kết lại kinh nghiệm lăn lộn trên thương trường của mình, tôi nhận thấy quy trình chung có thể đưa mọi người đến thành công có thể rút ngọn như sau:

- Phải xác định mục tiêu cuộc đời mình càng sớm càng tốt và hình dung rất rõ ràng về con người mình muốn trở thành (như tôi đã làm), điều này sẽ là động lực to lớn cho bạn mỗi khi vấp phải khó khăn.

- Để đạt được mục tiêu của mình, bạn không nề hà con đường phải trải qua, chấp nhận thay đổi phương pháp nhưng dứt khoát không thay đổi mục tiêu.

- Nên thử thách ở nhiều môi trường khác nhau để tìm ra vị trí thích hợp nhất. Những điều bạn đã làm, đã trải qua, cho dù không đến được cái đích mà mình mong muốn nhưng cũng không mất đi, nó sẽ là vốn sống giúp bạn đạt được thành công sau này.

- Cách nhanh nhất để đạt được mục tiêu phải tìm được một người thày. Người thày ở đây có thể là một con người cụ thể, một cuốn sách gối đầu giường... Mình sẽ có cơ hội được nhận miễn phí những kinh nghiệm mà người khác đã phải trả giá đắt.

- Trước khi bắt tay vào lập nghiệp hãy nhìn ra thế giới và tìm hiểu một khái niệm mới với người Việt Nam nhưng đã rất phổ cập ở các nước phát triển đó là khoa học học làm giàu. Nếu bạn chưa có nhiều tiền để tham gia những khóa học như tôi đã học, thì Internet là công cụ tốt giúp bạn thực hiện điều đó.

Lê Dũng
Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó TGĐ Công ty IDT International