Hôm nay Việt Nam vào WTO

Thời khắc cuối cùng của hành trình 11 năm VN tìm đường vào Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đã đến. 17h chiều 7/11 (giờ Hà Nội), tức 11h ở Geneva, Đại hội đồng WTO họp phiên đặc biệt để thông qua các văn kiện về việc Việt Nam gia nhập ngôi nhà chung của kinh tế thế giới.  

Nếu không bàn tay nào trong số đại diện 149 thành viên WTO có mặt trong phiên họp đưa ra để biểu quyết phản đối, Chủ tịch Đại hội đồng, cũng là người chịu trách nhiệm cao nhất trong Ban công tác về việc gia nhập WTO của Việt Nam, ông Eirik Glenne sẽ gõ búa xuống bàn chủ tọa, kết thúc phần biểu quyết thông qua từng văn kiện. Tất cả chỉ diễn ra trong vòng 30 phút.

Đối với Việt Nam, tiếng búa ấy có giá trị như hồi trống đồng lớn mang nhiều cảm xúc, kết thúc 11 năm gian lao đàm phán, đưa đất nước vào một sân chơi mới mang tính toàn cầu. Biết là sẽ có nhiều khó khăn, vất vả ở phía trước, nhưng cũng không thiếu các cơ hội để Việt Nam phát triển kinh tế, văn hóa xã hội. Ít nhất là vị trí của nước Việt cũng đã ngang tầm với các thành viên khác trong Tổ chức Thương mại Thế giới.

Đại tiệc 

Sau tiếng búa của Chủ tịch Đại hội đồng WTO, nhà chỉ huy đàm phán, Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển sẽ thay mặt Chính phủ và người dân Việt Nam ký vào nghị định thư gia nhập WTO, cùng với Tổng giám đốc WTO Pascal Lamy.

Đại diện của các thành viên WTO sẽ đọc diễn văn chúc mừng thành viên thứ 150 là Việt Nam. Hôm 26/10, khi Ban công tác thông qua hồ sơ của Việt Nam, đã có 19 đại diện phát biểu. Vì vậy, có dự đoán rằng 20-30 trong tổng số 149 thành viên WTO sẽ có lời chúc mừng Việt Nam lần này. Nếu cứ mỗi vị nói 10 phút thì lễ kết nạp Việt Nam vào WTO có thể kéo dài tới chiều.

Sau cùng, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm, trưởng phái đoàn khoảng 30 người gồm nhiều bộ trưởng, thứ trưởng của các bộ Thương mại, Tài chính, Tư pháp, Ngoại giao, Kế hoạch đầu tư, Công an, Quốc phòng, Công nghiệp, Ngân hàng Nhà nước… sẽ thay mặt Chính phủ Việt Nam phát biểu cảm ơn Ban công tác, cảm ơn những cá nhân, tổ chức đã tích cực hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuẩn bị gia nhập WTO.

Tối 5/11, đoàn Chính phủ Việt Nam do Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm dẫn đầu đã lên đường sang Geneva. Sự có mặt của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm được dư luận đánh giá là minh chứng cho khả năng Việt Nam chắc suất vào WTO kể từ 7/11.

Chưa ai biết sau phiên họp thành công này, phía Việt Nam sẽ đại tiệc như thế nào. Tuy nhiên, hôm 26/10, sau khi kết thúc phiên đàm phán đa phương cuối cùng, Đại sứ Việt Nam tại WTO, ông Ngô Quang Xuân, đã mở tiệc chiêu đãi với khách mời là các thành viên Ban công tác, các quan chức Ban thư ký WTO.

Để ghi nhận sự kiện mang tính lịch sử với Việt Nam này, Đài truyền hình Việt Nam đã xây dựng kịch bản cho một cầu truyền hình đặc biệt mang tên "Đêm hội nhập" vào tối ngày 8/11. Cầu truyền hình trực tiếp sẽ nối 3 đầu cầu là Hà Nội - TP HCM - Geneva, với sự tham gia của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cùng các Phó thủ tướng, bộ trưởng tại Thủ đô; Đại diện ngoại giao của Việt Nam tại WTO -đại sứ Ngô Quang Xuân; Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại thế giới Pascal Lamy có mặt ở Geneva; cùng hơn 400 doanh nghiệp, nhà kinh tế, chuyên gia... ở mỗi đầu cầu Hà Nội, TP HCM.

Những công việc cuối cùng

Sau khi hoàn tất các công việc tại phiên họp đặc biệt này, khoảng ngày 10 đến 13/11, Chính phủ Việt Nam sẽ họp để hoàn thiện các hồ sơ thủ tục trình Chủ tịch nước. Dự kiến, ngày 28/11, Chủ tịch nước sẽ trình Quốc hội phê chuẩn các văn kiện gia nhập WTO của Việt Nam, và có thể ngày 29/11, Quốc hội sẽ thông qua Nghị quyết phê chuẩn việc Việt Nam gia nhập WTO. Chủ tịch nước sẽ công bố Nghị quyết ngay sau đó.

Tuy nhiên, còn một số vấn đề phải cân nhắc. Nhiều cam kết của Việt Nam gắn với lộ trình, ví dụ cam kết cắt giảm thuế, hủy bỏ trợ cấp, mở cửa thị trường… và cũng có vấn đề Việt Nam bị ràng buộc, như phải 12 năm sau khi gia nhập WTO mới được xem xét đạt tiêu chuẩn kinh tế thị trường. Các thời hạn này đều tính theo đơn vị năm tròn. Do đó, nếu Việt Nam trở thành thành viên WTO vào ngày cuối năm 2006 thì mốc tính lộ trình sẽ là 2007; còn nếu hoàn tất gia nhập ngày đầu 2007 thì mốc tính lộ trình sẽ lùi sang 2008… Thiệt hơn thế nào sẽ là vấn đề phải cân nhắc, dù chỉ là phép tính kỹ thuật.

 Phan Anh - Nghĩa Nhân