Hà Nội tụt hạng trong danh sách năng lực cạnh tranh

Theo kết quả xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2006 vừa được Phòng Thương mại Công nghiệp VN công bố sáng nay, Hà Nội đã tụt tới 26 bậc so với năm ngoái, từ vị trí 14 xuống 40. Trong khi đó, Bình Dương và Đà Nẵng tiếp tục dẫn đầu.  

Trong 10 chỉ số thành phần, duy nhất chỉ số tính minh bạch của Hà Nội được cải thiện, còn lại đều xấu đi. Có tới 4 chỉ số bao gồm tiếp cận đất đai, ưu đãi với doanh nghiệp Nhà nước, tính năng động của lãnh đạo và thiết chế pháp lý đạt dưới 5 điểm, trong đó thiết chế pháp lý thậm chí chỉ ghi được 3,39 điểm.

Các chỉ số khác như chi phí gia nhập thị trường, tính minh bạch và tiếp cận thông tin, chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước hay chính sách phát triển cũng chưa đạt 6 điểm.

Theo ông Lê Đăng Doanh, chuyên gia cao cấp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thời gian qua các báo cáo cho thấy, Hà Nội đã có cải cách trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, với kết quả xếp hạng trên thì lãnh đạo thành phố phải xem xét những cải cách đó đã đến được với doanh nghiệp như thế nào, liệu nó đã thực sự mang lại lợi ích cho doanh nghiệp hay chưa.

Trao đổi với VnExpress về hiện tượng Hà Nội, bà Phạm Chi Lan, cố vấn cao cấp Ban Nghiên cứu của Thủ tướng cũng cho rằng, việc Hà Nội - nơi gần trung ương, quy tụ hầu hết các cơ quan quan trọng nhất của cả nước - lại tụt hạng như vậy rất đáng báo động. Hà Nội cần tự xem lại mình, không phải là ở mặt thứ hạng mà là các chỉ số cụ thể để có cải cách phù hợp trong thời gian tới.

Với thang điểm 100, năm nay Bình Dương vẫn tiếp tục dẫn đầu với số điểm 76,23, kế đến là Đà Nẵng với 75,39 điểm. Lai Châu xếp cuối cùng trong 64 tỉnh với 36,76 điểm. Nếu chỉ tính danh sách 42 tỉnh, thành như năm trước thì Hà Tây vẫn là tỉnh xếp hạng thấp nhất, với 40,73 điểm.

Lập thành tích trong bảng xếp hạng năm nay là các địa phương: Bình Định, TP HCM, An Giang, Đồng Tháp... Các tỉnh thành này đã có sự nhảy vọt về thứ hạng, trong đó đáng chú ý nhất là Bình Định. Tỉnh này từ thứ hạng 12 của năm ngoái đã giành vị trí thứ 3 năm nay, chỉ đứng sau Bình Dương và Đà Nẵng. An Giang cũng vươn lên hạng 9 so với vị trí 34 của năm ngoái. TP HCM cũng đã cải thiện được 10 bậc, từ 17 lên 7.

Dù chưa được xếp hạng năm ngoái, tỉnh Lào Cai đã trở thành một thành viên trong nhóm các tỉnh, thành phố đứng đầu năm nay. Điều này, theo ông Lê Đăng Doanh, chứng tỏ rằng một tỉnh, dù là miền núi, điều kiện về nhiều mặt kém thuận lợi, nếu nỗ lực cải cách cũng sẽ mang lại một môi trường kinh doanh tốt hơn nhiều tỉnh, thành phố khác.

Trong số 10 chỉ số thành phần năm nay, chỉ số chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước được các chuyên gia "mổ xẻ" nhiều nhất. Có tới 50 tỉnh chỉ đạt điểm dưới 5 trong chỉ số này. Ngay cả tỉnh đứng vị trí thứ hai - Đã Nẵng - cũng chỉ được 5,83 điểm. Bà Phạm Chi Lan cho rằng điều này thể hiện mức độ quan liêu của các cơ quan nhà nước và sự tốn kém mà doanh nghiệp vẫn đang phải gánh chịu.  

Thiết chế pháp lý là chỉ số mà các tỉnh ghi được ít điểm nhất. Có tới 59/64 tỉnh chỉ đạt điểm dưới 5 ở chỉ số này. Bình Dương - tỉnh dẫn đầu - cũng chỉ đạt 5,46 điểm.

Ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng phòng Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp VN cho biết, 89% doanh nghiệp điều tra lựa chọn cách đầu tiên giải quyết tranh chấp dựa trên đàm phán và dàn xếp. Chỉ có 0,8% doanh nghiệp đưa vấn đề ra tòa án, 1,6% đưa ra chính quyền địa phương, và 0,5% nhờ tới hiệp hội doanh nghiệp. Điều đó cho thấy, lòng tin của doanh nghiệp vào các thiết chế pháp lý xử lý tranh chấp ở các địa phương không cao.

Tình trạng tham nhũng vẫn còn tồn tại. 69,19% doanh nghiệp cho rằng việc trả các khoản phí không chính thức rất phổ biến, trong khi 56% doanh nghiệp cho biết phải trả tiền "hoa hồng" để có được hợp đồng từ cơ quan nhà nước.

Hà Vy