Sản xuất đình đốn vì cắt điện

Các doanh nghiệp phía Bắc buộc phải cho công nhân nghỉ việc hàng loạt, đơn hàng chậm tiến độ khiến nguy cơ bị phạt hợp đồng rất lớn. Có nhà máy đóng cửa 2 ngày nay vì lịch cắt điện thông báo một đằng thực hiện một nẻo.

Ngành may tận dụng lúc có điện làm việc khẩn trương. Ảnh: Anh Tuấn

Ông Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Công ty supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao (Phú Thọ), cho hay, hôm qua hơn chục nhà máy thành viên đã ngừng hoạt động, riêng 2 xí nghiệp sản xuất axit được ưu tiên vì đóng máy sẽ ảnh hưởng xấu đến môi trường. Trước kia, mỗi ngày công ty sử dụng gần 9.000 kWh, nay chỉ được cấp một nửa, khiến công nhân liên tục phải tăng ca 3 (11h đêm - 7h sáng). "Mỗi tháng công ty dùng khoảng 5 triệu kWh. Cứ tình hình phập phù như thế này, chúng tôi phải tính đến phương án xây dựng một nhà máy điện riêng để cung cấp cho toàn công ty", ông Tuấn ngán ngẩm.

Đã vài chục năm công nhân gang thép Thái Nguyên mới phải ngồi chơi xơi nước như hiện nay. Ông Hoàng Văn Tòng, Phó tổng giám đốc công ty, cho biết, toàn bộ khâu sản xuất phôi với 2.000 công nhân đã nghỉ sản xuất 3-4 ngày nay. Riêng phần cán thép vẫn hoạt động để đảm bảo đơn hàng cho các công trình xây dựng lớn. Bình thường, mỗi ngày nhà máy sử dụng 80 MW, nay chỉ được cấp 12 MW, máy nổ không giúp được gì vì công suất các lò điện quá lớn, ban lãnh đạo chỉ còn cách cho công nhân nghỉ việc. Theo ông Tòng, mỗi ngày công ty luyện khoảng 1.000 tấn phôi, với lượng dự trữ hiện tại, có thể cầm cự đến hết tháng. Mất điện kéo dài hơn thì không chỉ công ty ảnh hưởng mà rất nhiều dự án xây dựng lớn sẽ thiếu thép.

Nhà máy cao su Sao Vàng chiều qua không có một bóng công nhân mặc đồ bảo hộ lao động nào. Ông Nguyễn Gia Tường, Giám đốc nhà máy, ngán ngẩm, gần 3.000 cán bộ công nhân viên hôm qua phải nghỉ việc do điện phập phù, lịch cắt điện thay đổi lung tung.

Sổ giao ban sản xuất ghi chi chít các mẻ hàng bị lỗi do sự cố mất điện. Ông Tường kể, ngày 23/5, đang lưu hóa sản phẩm lốp ôtô thì mất điện dẫn tới mất hơi nóng, mất khí nén. Sản phẩm khi ấy không còn ở trạng thái yêu cầu và chỉ có vứt đi, mỗi lần như vậy công ty mất trắng 50 triệu đồng. Trường hợp bị sụt thế cũng gây thiệt hại tương tự, vì thế ban giám đốc quyết định tạm đóng cửa nhà máy. Lãnh đạo lo thiếu hàng một thì công nhân lo mười, vì nguy cơ giảm lương đã thấy rõ. Chị Minh Hòa vừa dựng chiếc xe đạp cà tàng vừa quệt mồ hôi nói: "Chúng tôi ăn lương theo sản phẩm, nghỉ làm là không có tiền. Cả hai vợ chồng làm cùng nhà máy, cứ kéo dài như thế này một tháng, chắc cả nhà đói mất".

Với những đơn vị xuất khẩu, nỗi lo chậm giao hàng bị phạt hợp đồng ngày càng lớn. Ban giám đốc Công ty may Thăng Long mấy ngày nay nháo nhác vì điện. Bà Hoàng Kim Liên, Phó tổng giám đốc, chạy đi chạy lại giữa Sơn Tây và Hà Nội để đốc thúc một lô hàng gần 10.000 sản phẩm đang gia công tại Hòa Lạc giao hàng vào 30/5. Bà Liên lo lắng, xí nghiệp tại Sơn Tây đã bị cắt điện 3-4 ngày nay, khả năng vỡ giao hàng cầm chắc, có kịp cũng phải chuyển bằng máy bay, đơn giá gia công có 10.000 USD nhưng riêng chi phí vận chuyển đã gấp đôi. Bà Liên bức xúc: "Chúng tôi sốt ruột quá, đã làm công văn yêu cầu ngành điện ưu tiên nhưng không thấy trả lời". Ở Hà Nội, tuy tình trạng mất điện không triền miên mấy ngày, nhưng cả nhà máy cũng phát sốt lên vì thiếu điện.

Do cắt điện không đúng như lịch nên công ty yêu cầu công nhân đi làm đúng giờ, để vớt vát được lúc nào hay lúc đó. Sáng thứ hai, vài trăm người đến chầu chực cả buổi sáng không có điện đi về, đến 2h chiều điện lại có, quản đốc phân xưởng đành chịu vì không thể gọi từng người đến làm lại. Thiếu điện, thời gian giao hàng gấp khiến mọi công đoạn phải làm nhanh, làm ẩu, có thể dẫn đến bị phạt hợp đồng như chơi. Bà Liên đang phải chỉ đạo công nhân là lại lô hàng hoàn thiện hôm 23/5 cho đảm bảo chất lượng.

"Bực nhất là lịch cắt điện không đúng khiến chúng tôi không biết đâu mà lần, khách hàng nước ngoài không đời nào lại chấp nhận lý do mình bị cắt điện nên giao hàng chậm. Họ cứ chiểu theo hợp đồng mà phạt, vì thế dù lỗ công ty vẫn phải cố gắng kịp tiến độ, không thì mất ngay bạn hàng", bà Liên bức xúc nói.

Bộ Công nghiệp những ngày này đang tới tấp nhận phản ánh của các doanh nghiệp về tình trạng thiếu điện ảnh hưởng tới sản xuất. Bộ đã yêu cầu Tổng công ty điện lực VN cố gắng đáp ứng phần nào nhu cầu sản xuất công nghiệp, nông nghiệp. Tuy nhiên, trao đổi với VnExpress, Tổng giám đốc EVN Đào Văn Hưng cho biết, trong bối cảnh hiện nay không có một giải pháp khả thi nào khác. "Doanh nghiệp nằm trên tuyến của đường dây trung thế khi cắt điện phải thực hiện theo tuyến, vì thế không tránh khỏi việc mất điện. Nếu cung cấp cho doanh nghiệp, thì dân khu vực đó cũng được dùng sẽ dẫn tới quá tải, sập lưới", ông Hưng nói. Tổng giám đốc EVN cũng thừa nhận, một số nơi lịch cắt điện chưa thực hiện đúng do sai sót thao tác kỹ thuật, điểm yếu này cần khắc phục.

Việt Phong