Nhà nước cần can thiệp vào vụ tàu Cần Giờ
Luật sư của VN trong vụ tàu Cần Giờ cho VnExpress biết, 18/5 tới đây, tòa tối cao Tanzania sẽ ra phán quyết cuối cùng. Nếu VN không có động thái tích cực, tòa án có thể yêu cầu phát mại con tàu để lấy tiền đền bù cho nguyên đơn. Chuyện tàu thuyền bị bắt giữ cũng là đề tài nóng bên hành lang Quốc hội hôm nay.
Đại biểu Hoàng Thanh Phú cho rằng, Luật Hàng hải cần có quy định chính sách bảo hộ với tàu VN và thuyền viên, nhất là trong bối cảnh mở cửa, tàu thuyền VN bị bắt ở nước ngoài, đôi khi nguyên nhân do chính họ gây ra, đôi khi lại do những yếu tố khách quan (bắt tàu để xiết nợ vụ kiện khác).
Cựu bộ trưởng tư pháp Nguyễn Đình Lộc cũng đồng ý nên có quy định bảo vệ thuyền viên VN, thậm chí cả các thuyền viên làm thuê cho tàu nước ngoài, vào luật. "Ở các nước, họ có chính sách bảo vệ công dân rất tốt, chỉ cần ở đâu có tín hiệu cấp cứu về là họ có động thái can thiệp ngay. Thế nhưng, cũng cần có những yêu cầu dưới luật về nghĩa vụ của các thuyền viên này đối với nhà nước, chứ không phải khi cần thì anh mới kêu gọi sự giúp đỡ", ông Lộc nói. Theo ông, VN cần nhanh chóng tham gia các công ước quốc tế để có cơ sở pháp lý bảo vệ khi mắc phải các vụ kiện tụng có yếu tố nước ngoài.
Tuy nhiên, Phó chủ tịch Ủy ban ngân sách Quốc hội Tào Hữu Phùng phản đối. "Tôi nghĩ rằng Luật Hàng hải chỉ bao sân một số vấn đề chứ không thể đề cập hết. Chính sách bảo vệ tàu thuyền bị bắt giữ ở nước ngoài đã có luật bảo hiểm". Ông Phùng cho rằng, bản thân doanh nghiệp VN còn thiếu hiểu biết về luật hàng hải quốc tế. Khi hội nhập nhiều, doanh nghiệp phải chủ động nắm bắt những quy định đó. Nếu bị bắt tàu oan như vụ Cần Giờ thì Nhà nước cần can thiệp, chứ lỗi thuộc doanh nghiệp thì họ tự chịu trách nhiệm, Nhà nước không thể can thiệp xuể.
Trên thực tế, các vụ bắt giữ tàu biển đang xảy ra ngày càng nhiều và vượt tầm kiểm soát của doanh nghiệp VN. Trước đây, tàu biển của Tổng công ty Dầu khí sang sửa chữa tại Singapore đã bị công ty Huyndai (Hàn Quốc) đề nghị tòa án ở đó bắt giữ để xử lý một vụ tranh chấp.
Tàu Cần Giờ bị bắt giữ ở Tanzania (để bắt nợ một hợp đồng gạo không liên quan đến tàu) cũng chưa rõ hướng xử lý ra sao trong khi thiệt hại phía doanh nghiệp VN phải gánh chịu đã lên gần 1 triệu USD. Phía VN có thể bỏ tàu để đưa 5 thuyền viên còn lại về nước, nhưng theo nhận định của các luật sư, do giá trị con tàu phát mại chỉ được vài trăm nghìn USD, Tanzania có thể yêu cầu các nước châu Phi bắt giữ những tàu khác của VN để thu đủ số tiền mà nguyên đơn trong vụ kiện đòi đền bù là 1,4 triệu USD. Hoặc họ có thể chờ VN vào WTO để đưa vấn đề ra toà án quốc tế.
Việt Phong