'Lạm phát cả năm có thể là 7%'

Theo Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại VN, Susan Adams, năm nay, lạm phát của VN sẽ ở mức 7%, cao hơn so với mục tiêu 6,5% mà Quốc hội đề ra 0,5%. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, để đạt được cả 2 mục tiêu tăng trưởng kinh tế và kiềm chế lạm phát, còn phải bàn rất nhiều điều nữa.

Sốt giá thép là một nguyên nhân đẩy lạm phát 2004 lên cao. Ảnh: Anh Tuấn

Tại cuộc hội thảo về dự báo giá năm 2005 và những giải pháp bình ổn diễn ra sáng nay, bà Susan cho biết, để tính lạm phát ở VN, IMF dựa chủ yếu vào chỉ số giá tiêu dùng được Tổng cục Thống kê công bố hằng tháng. "Tôi rất mừng là chỉ số giá tiêu dùng tháng 3 của VN đã giảm đáng kể, nên mục tiêu đề ra cho tốc độ tăng trưởng cũng như lạm phát hoàn toàn có thể đạt được", bà nói. Theo con số của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá 3 tháng đầu năm của VN là 3,7%.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, vẫn còn những nhân tố tiềm ẩn đang gây áp lực lớn cho các nhà hoạch định chính sách. Từ góc độ của nhà nghiên cứu kinh tế, ông Võ Trí Thành, Trưởng ban Nghiên cứu chính sách Hội nhập kinh tế Quốc tế (Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương) cho rằng, tác động của lạm phát đối với nền kinh tế cần phải được nhìn nhận một cách đầy đủ từ phía cung, cầu và mức độ ổn định của nền kinh tế vĩ mô nói chung. Ông khuyến cáo, các nhà hoạch định chính sách cần phải rút ra bài học từ lạm phát của năm ngoái để có các biện pháp bình ổn

Theo ông Thành, năm 2004, VN đạt tốc độ tăng trưởng GDP khá cao, 7,7% song diễn biến giá lại phức tạp. Trong đó, chỉ số giá tiêu dùng tăng tới 9,5%, cao nhất kể từ năm 1996. Giá không chỉ tăng ở những nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu mà cả nhiều nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. "Gánh nặng giá cả tăng hàng ngày đang là nỗi lo ngại của đông đảo người dân song các cơ quan có trách nhiệm vẫn chưa có được một lý giải xác đáng về nguyên nhân của cơn sốt giá. Cho đến gần giữa năm 2004, vẫn có nhiều ý kiến cho rằng chỉ số giá tiêu dùng tăng cao song chưa đáng lo ngại và chỉ có tính cục bộ nên không ảnh hưởng đến nền kinh tế", ông Thành nói.

Ông Thành cho rằng, thời gian qua, khi giá các mặt hàng tăng, phản ứng đầu tiên của các bộ ngành là đổ lỗi cho nhau, không ai nghĩ ngay đến việc cùng nhau bình ổn. Năm nay, VN phải đối mặt với 3 vấn đề lớn, đó là tốc độ tăng trưởng kinh tế (8,5%) cao hơn hẳn so với những năm trước; nâng cao hiệu quả đầu tư, đặc biệt là đầu tư Nhà nước; đảm bảo ổn định nền kinh tế vĩ mô. Theo ông, 3 mục tiêu trên không phải lúc nào cũng đạt được cùng một lúc, mà đôi khi phải có sự đánh đổi. "Sự đánh đổi nhỏ nhất là phải gắn với việc xác định mục tiêu lớn nhất để quyết định các chính sách phù hợp. Theo tôi, VN nên hướng mục tiêu vào việc ổn định nền kinh tế vĩ mô, bằng mọi cách thu hút đầu tư nước ngoài, đầu tư tư nhân để phát triển, để tăng trưởng và đảm bảo được hai mục tiêu kia”, ông Thành nói.

Không đồng tình với quan điểm này, bà Nguyễn Thị Mùi, Viện trưởng Viện Khoa học Tài chính, cho rằng, trong bối cảnh 2005 này, VN không thể hy sinh mục tiêu này để đạt mục tiêu khác. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8,5% vẫn phải đạt bằng được, mục tiêu kiềm chế lạm phát dưới 6,5% cũng phải giữ vững.

Để đạt được điều đó, bà Mùi đưa ra 3 biện pháp bình ổn giá: Phối hợp chặt chẽ của các bộ ngành trong việc quản lý và điều hành giá một số mặt hàng thiết yếu để vừa thúc đẩy sản xuất vừa bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ thận trọng. Thực hiện tốt công tác thu thập và phân tích dự báo giá cả thị trường.

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Hiền, Ban nghiên cứu Thủ tướng nhấn mạnh, dù lạm phát của năm nay sẽ được kiềm chế ở mức 6,5%, nhưng tính chất của lạm phát vẫn không có gì khác so với năm ngoái. Tuy nhiên, để đối phó với cơn sốt giá thế giới đang ảnh hưởng đến thị trường trong nước, theo bà Hiền, cần phải phân nhóm các mặt hàng để có biện pháp đối phó cụ thể. Chẳng hạn, đối với những mặt hàng mà biến động giá chủ yếu do chi phí đầu vào tăng như xăng dầu, sắt thép, nhựa... bên cạnh giải pháp hạn chế ảnh hưởng của tăng giá thế giới như giảm thuế nhập khẩu, bù lỗ, ổn định tỷ giá, cần chú trọng giải pháp giảm chi phí sản xuất, lưu thông tiết kiệm tiêu dùng.

Theo bà, với những mặt hàng phụ thuộc vào nguồn hàng nhập khẩu cần sử dụng "van" thuế để hạn chế ảnh hướng của biến động giá thế giới. Việc chậm điều chỉnh thuế nhập khẩu sắt thép đầu năm 2004 khi giá thế giới tăng đã tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh thép đầu cơ kích giá thị trường lên kiếm lợi. Bên cạnh đó, việc buông lỏng quản lý của các doanh nghiệp có vị thế độc quyền cũng giúp nhiều đối tượng thu lợi lớn trên đầu người tiêu dùng.

Một vấn đề đang được nhiều chuyên gia quan tâm là phản ứng của thị trường khi có quyết định tăng lương cho khối hành chính sự nghiệp. Ông Ngô Trí Long, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Khoa học giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, yếu tố tâm lý của người dân Việt Nam là rất lớn, vì vậy không thể xem thường tác nhân này.

Minh Khuyên