Doanh nghiệp Mỹ chỉ đi kiện cũng giàu

Liên minh hành động ngành thương mại công nghiệp tiêu dùng Mỹ (CITAC) vừa công bố số liệu thống kê về các khoản trợ cấp mà chính phủ chi ra cho các ngành sản xuất trong tài khoá 2004. Riêng số tiền trợ cấp mang lại từ Tu chính án Byrd cũng lên tới 284 triệu USD.

 Tu chính án Byrd là một đạo luật cho phép các công ty đi kiện chống bán phá giá, nếu thắng kiện sẽ được hưởng số tiền thuế thu được từ hàng nhập khẩu. CITAC cho rằng đây là một sự phi lý và kêu gọi Quốc hội Mỹ huỷ bỏ Byrd, vì nó đã vi phạm những quy tắc thương mại quốc tế, có thể dẫn tới sự trả đũa từ phía các đối tác thương mại

Đáng chú ý là số tiền mang lại từ đạo luật này đã không được "rót" công bằng cho các doanh nghiệp. Trong tổng số 450 công ty được hưởng tiền thuế từ Tu chính án Byrd trong năm qua, 44 công ty được hưởng với mức lớn hơn 1 triệu USD. Đứng đầu danh sách phải kể đến Công ty Timken, chuyên sản xuất vòng bi ở bang Ohio (Mỹ), nhận được tới 52 triệu USD. Đứng thứ hai là Tập đoàn Lancaster Colony, chuyên sản xuất nến ở Columbus với khoản tiền hơn 26 triệu USD. Tính trong tài khoá 2004, Tu chính án Byrd đã mang lại 138 triệu USD cho những công ty sản xuất thép, và hơn 50 triệu USD cho các công ty sản xuất nến.

CITAC cho rằng, Tu chính án Byrd đã "làm giàu" cho rất nhiều công ty của Mỹ, trong khi những công ty này không làm gì ngoài chuyện kiện tụng thương mại. "Đạo luật này đã ưu tiên quá nhiều cho việc giải quyết những vụ tranh chấp kiểu như trên và vi phạm các hiệp định thương mại quốc tế. Byrd cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều nước thành viên khác của WTO", thông cáo nhấn mạnh.

Năm 2002, Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO đã lên tiếng cảnh cáo rằng Byrd đã vi phạm những giao ước thương mại mà Mỹ đưa ra, đồng thời quyết định cho phép áp dụng các biện pháp trả đũa nếu Mỹ không xoá bỏ đạo luật này. Trước tình hình trên, Mỹ đã cam kết đến ngày 27/12/2003 sẽ xoá bỏ Byrd, song thời hạn trên đã bị bỏ qua.

Steve Alexander, Giám đốc điều hành mới của CITAC cho rằng: "Thậm chí chỉ cần một khoản thuế nhỏ cũng có thể đem lại hàng triệu USD cho các công ty. Chính vì khoản lợi nhuận đó, nhiều công ty Mỹ sẵn sàng đầu tư tiền của để theo đuổi các vụ kiện tụng về tranh chấp thương mại với các đối tác. Với mức thuế chống bán phá giá đánh vào những sản phẩm thông dụng như thiết bị nội thất và tôm, Byrd có thể đem lại những khoản tiền "kếch xù" cho các công ty Mỹ trong thời gian tới. Đã đến lúc Quốc hội nước này phải kiên quyết xoá bỏ Tu chính án Byrd".

Vào tháng 3/2003, Phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ đã đưa ra một bản báo cáo trong đó cho biết Byrd đã khuyến khích các vụ kiện tụng thương mại và ước đoán, đến năm 2014 những công ty ở nước này có thể kiếm được hơn 3,8 tỷ USD nhờ đạo luật trên.

Kiều Giang