Giải quyết nghèo đói - VN còn nhiều việc phải làm

Ông Martin Rama đã dành nhiều năm nghiên cứu về sự phát triển kinh tế tại VN. Ảnh: Cao Tuấn

Ông Martin Rama, Kinh tế gia trưởng của Ngân hàng thế giới (WB) tại VN nhận định, đến năm 2010, VN sẽ có khoảng 21,4% số hộ gia đình thuộc diện nghèo theo chuẩn quốc tế. Con số này có thể khác đi nếu Chính phủ tăng cường chi tiêu công cộng cho người có thu nhập thấp.

- Thưa ông, trong vòng 10 năm qua, trong khi kinh tế VN tăng trưởng cao thì bất bình đẳng thu nhập lại gia tăng. Tại sao lại như vậy?

- Có một thực tế rất rõ ràng là tỷ lệ hộ nghèo tại VN đã liên tục giảm trong các năm vừa qua. Theo số liệu của VN, con số đã giảm từ 58,1% năm 1993 xuống 37,4% năm 1998, và 28,9% năm 2002. Nhưng đồng thời, lại có sự phân hoá giàu nghèo rõ rệt giữa các địa phương, các tầng lớp dân cư.

Chẳng hạn, trong khi năm 1993 nhóm 1/5 số người nghèo nhất chỉ chiếm tỷ trọng 8,4% trong tổng chi tiêu, thì năm 1998 và 2002, các con số này giảm còn 8,2 và 7,8%. Còn nhóm 1/5 số người giàu nhất cũng trong thời gian 10 năm này lại tăng tỷ trọng chi tiêu từ 41,8 lên 45,9%.

Những điều kiện khác biệt về kinh tế - xã hội giữa các địa phương là nguyên nhân chính gây ra tình trạng trên.

- Ông có đánh giá gì khi trong 10 năm qua, chỉ số Gini tại VN đã tăng từ 0,33 lên 0,42?

- Gini là thước đo khá hiệu quả về bất bình đẳng thu nhập. Chỉ số này tăng lên cho thấy xét một cách tương đối, người giàu tại VN đang giàu lên, còn người nghèo thì nghèo đi. Có điều đáng mừng là mức tăng của Gini đã chậm dần, chứng tỏ các nỗ lực trong cải thiện bức tranh bất bình đẳng tại VN đã dần dần phát huy tác dụng.

Tuy nhiên, muốn có cái nhìn chính xác hơn về chênh lệch giàu - nghèo, cách tiếp cận chi tiêu, đặc trưng bởi từng nhóm 1/5 dân cư theo mức thu nhập sẽ tốt hơn.

- VN cần làm gì để giảm nghèo?

- Các chính sách chi tiêu công cộng cần đảm bảo người dân ở các vùng sâu, xa trực tiếp hưởng lợi, đặc biệt là về giáo dục và y tế. Tốt nhất là tăng cường sự tham gia của người nghèo trong quá trình ra quyết định ở cấp địa phương, nghiên cứu các thông tin phản hồi về việc cung cấp dịch vụ công…

Chương trình cải cách hành chính công cũng cần được đẩy mạnh. Hiện nay, có 35 trong 61 tỉnh đã áp dụng mô hình “một cửa - một dấu” và được đánh giá cao bởi nó tạo ra sự phân cấp tăng lên.

Về lâu về dài, cũng cần chuẩn bị cho người dân ở tất cả các vùng, miền các kỹ năng cần thiết về hội nhập kinh tế quốc tế. Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi việc gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) tới đây sẽ đặt VN vào tình thế cạnh tranh toàn cầu.

Thanh Xuân thực hiện