Các công ty dược chờ nhau niêm yết giá thuốc

Hầu hết các mặt hàng thuốc đều tăng giá sau khi thông tư 08 ra đời. Ảnh: Anh Tuấn

Chỉ còn 8 ngày nữa, tất cả tân dược bán trên thị trường đều phải niêm yết giá. Thế nhưng, phần lớn các công ty vẫn đang nghe ngóng bởi còn quá nhiều lúng túng, thắc mắc chưa được giải quyết. Trong khi đó, giá thuốc vẫn đang nóng lên từng ngày.

Ông Huỳnh Kim Hoàng, giám đốc công ty Yteco (TP HCM), tỏ ra băn khoăn khi nhập hàng ủy thác. Theo ông, loại hàng này khi về công ty phải xuất càng sớm càng tốt để giải phóng kho, nhưng khi chưa định được giá sẽ dẫn đến kẹt kho và ách tắc lưu thông. Và nếu giao luôn cho chủ hàng để họ niêm yết giá thì không rõ có vi phạm thông tư hay không? Ông Hoàng cũng cho biết, việc bắt buộc thực hiện thông tư 08 sẽ gặp nhiều khó khăn, nhất là đối với những loại thuốc đã được đóng gói, niêm yết giá, nhưng thời gian tiêu thụ lại phải kéo dài. Rất nhiều khả năng một mặt hàng cùng một công ty sẽ có hai giá bán khác nhau do biến động thị trường. Mặc dù hiện nay Yteco đã liệt kê hết các mặt hàng tự doanh nhưng chưa thực hiện dán giá vì còn phải thăm dò từ phía khách hàng để đưa ra mức niêm yết trừ hao hợp lý…

Một dược sĩ khác phân tích, thoạt nhìn việc dán giá này tưởng như sẽ là đòn chí tử gây khó khăn cho các công ty kinh doanh gian dối, “nhập 100 bán 300”. Nhưng thực tế các công ty này sẽ nâng giá đầu vào lên cao, đến lúc đó ngành y tế không tài nào kiểm soát nổi. Hoặc giả họ xuất hóa đơn 110 đồng, nhưng lại liên minh với nhà thuốc bán với giá 320 đồng. Nhà thuốc thường chỉ phải chịu thuế khoán, nên nếu có bán với mức cao như vậy thì cũng không bị ai kiểm soát.

Đại diện công ty sản xuất dược phẩm B. thì than phiền, việc điều chỉnh mẫu bao bì để chen giá vào rất tốn kém và khó khăn, nên công ty của ông cũng chỉ dán đối phó một lô hàng rồi tiếp tục nghe ngóng tình hình. Thậm chí ông cũng chưa biết giá dán ghi là "VND" hay chữ "đồng", vì điều này không được quy định rõ trong thông tư. Ông thắc mắc những lô hàng tung ra thị trường trước ngày 1/10 làm sao thu hồi được để dán giá. Và liệu chừng thanh tra có phạt không, nếu mức phạt thấp hơn chi phí thu hồi thì thà cho phạt còn hơn.

Một giám đốc một công ty dược phẩm trung ương cũng phàn nàn rằng quy định của Thông tư có những điểm quá gây bất lợi cho họ, khi phải mất thêm chi phí và công sức trong việc dán giá mới đè lên giá cũ. Ngoài ra, họ cũng phải tốn hàng trăm triệu đồng để tháo thuốc ra, xếp thuốc vào và dán tem niêm yết lại giá cho lượng hàng tồn kho...

Dược sỹ Đinh Bá Ái, Chủ tịch Chi hội các công ty dược tư nhân TP HCM, cho rằng, việc nhiều công ty niêm yết giá trừ hao sẽ gây ra tình trạng tạo ra "giá ảo", làm tăng giá một cách hợp thức hóa, và tình trạng mua thuốc trả giá… Cũng theo ông Ái, hiện các công ty còn đang trông nhau để xem “ai sao tôi vậy”, nhưng thực tế ai là người đi đầu thì vẫn chưa rõ.

Thông tư liên tịch chưa đem lại lợi ích cho người tiêu dùng, thì đã gây những biến động rõ rệt trên thị trường. Do chưa biết phải niêm yết giá nào cho hợp lý, vì vậy để chắc ăn, các công ty dược đã chọn mức giá cao nhất có thể cho niêm yết. Phần lớn, giá in tăng so với giá bán lẻ từ 15-25%. Một số nơi in tăng gần 50%. Riêng thuốc nước ngoài thì việc nâng giá còn thoải mái hơn: có mặt hàng tăng gần 300%.

Theo bà Lan Hương, chủ cửa hàng thuốc số 322/1 Nguyễn Thiện Thuật, quận 3, TP HCM, 10 ngày qua có tới 80% các loại thuốc tăng giá, mạnh nhất là những thuốc đặc trị ngoại nhập. Ví dụ viên ngậm Risordan trị bệnh tim và cao huyết áp đã tăng từ 700 đồng/viên lên 2.400 đồng/viên. Thuốc nội cũng tăng từ 50 đến 100 đồng viên, như Panadol từ 500 lên 600 đồng/viên. Bà nhận định, việc ghi giá thuốc trên vỏ nhãn là không khả thi, vì giá bán lẻ tại các nhà thuốc còn phụ thuộc vào giá thuê mặt bằng, thuê dược sĩ và cả “thuê” giấy phép hành nghề nên sẽ rất khác nhau.

Còn tại Hà Nội, gần một tháng nay giá của hầu hết các loại thuốc, cả đông, tân lẫn nam dược cũng đều tăng ít nhất 10%. Chẳng hạn Rovamycin tăng từ 2.800 đồng lên 4.000 đồng/viên, Notropin tiêm (1 g) từ 9.000 đồng/ống lên 11.000 đồng/ống. Thuốc Siedon 2 mg của Hàn Quốc giá vốn là 31.000 đồng, bán ra 142.000 đồng (lãi 382%), Diabetmin 500mg của Malaysia giá vốn 13.000 đồng, được bán với giá 66.000 đồng (lãi 390%), vitamin C sủi từ 19.000 đồng/ ống nay bán ra 22.000 đồng và trên bao bì niêm yết giá 25.000 đồng...

Ông Đăng Khánh, một bệnh nhân đang điều trị chứng rối loạn tiền đình tại Trung tâm điều dưỡng quận 8, TP HCM, cho rằng, giá thuốc cho dù được niêm yết thì người tiêu dùng cũng chẳng được lợi gì vì “có hiểu gì về thuốc đâu mà biết giá nào đúng, giá nào sai. Bác sĩ kê toa gì mua nấy, đúng bệnh là may lắm rồi”. Điều ông băn khoăn nhất là làm thế nào để người tiêu dùng biết được chất lượng thuốc như bất kỳ mặt hàng tiêu dùng nào khác, từ đó có cơ sở định giá sát, chứ không phải là việc ghi giá công khai.

Như vậy diễn biến thị trường trước ngày áp dụng thông tư 08 đã cho thấy, thiệt hại trước hết thuộc về người tiêu dùng.

Ngày 22/9, Bộ Y tế có công văn số 9080 gửi Sở Y tế các tỉnh thành và các doanh nghiệp về việc giải thích hướng dẫn triển khai thông tư 08. Theo đó, mức giá bán buôn, bán lẻ trong giá niêm yết bao gồm thuế giá trị gia tăng, các cơ sở không được bán cao hơn; kê khai giá thuốc của cơ sở sản xuất trong nước khi nộp hồ sơ đăng ký lưu hành thuốc phải kê khai giá bán buôn, bán lẻ thuốc đó tại Việt Nam.

Đối với thuốc còn tồn kho chưa niêm yết giá kịp vào ngày 1/10 thì sẽ phải triển khai để thực hiện đúng vào ngày 1/11.

Nhóm phóng viên