Nỗi lo phân bón lá kém chất lượng ở ĐBSCL

Thị trường phân bón khó kiểm soát.

Những ngày này, ngành nông nghiệp các tỉnh ĐBSCL liên tiếp nhận được những khiếu nại của bà con nông dân về tình trạng phân bón lá kém chất lượng được bày bán công khai trên thị trường. Vụ hè thu đã bắt đầu và vụ này đặc biệt cần nhiều phân bón lá.

Tại Vĩnh Long, theo thống kê của Sở NN&PTNT thì trong 20 mẫu phân bón lá thu thập ngẫu nhiên trên địa bàn được kiểm nghiệm tại Trung tâm Đo lường Chất lượng khu vực 3, TP HCM (Trung tâm 3), chỉ có hai mẫu tạm chấp nhận được với hàm lượng N, P, K dao động trong khoảng 10% theo chỉ số ghi trên bao bì. Tuy nhiên, nếu lấy chỉ số dao động N, P, K cho phép trong khoảng 5% thì toàn bộ mẫu gửi kiểm nghiệm đều không đạt chất lượng.

Ở Cần Thơ, ông Hồ Văn Gia, Phó Chánh Thanh tra Sở NN&PTNT cho biết, Sở vừa tiến hành kiểm tra đột xuất ba nhãn hiệu phân bón lá của Hưng Thịnh, Đồng Tháp và Bình Minh (Vĩnh Long). Kết quả kiểm nghiệm của Trung tâm 3 cho thấy tất cả các loại phân bón lá đều có hàm lượng N, P, K cho phép, nhưng một số có nhãn hiệu hàng hóa lập lờ, một số khác có dấu ghim kim trên nắp chai. Theo anh Gia, thị trường phân bón lá ở Cần Thơ hết sức phức tạp về chủng loại, mẫu mã. Còn chất lượng thì giảm sút tới mức báo động.

Tháng 1, lực lượng Thanh tra Sở NN&PTNT Cần Thơ tiếp tục kiểm tra, phát hiện và tịch thu hơn 1.000 chai phân bón lá kém phẩm chất, quá hạn sử dụng nhưng vẫn được bày bán công khai. Gần đây nhất, trung tuần tháng 3, nhận được tin báo của cơ sở, lực lượng thanh tra nông nghiệp đã phát hiện và thu giữ mặt hàng phân bón lá nhãn hiệu ORGANIC Neptunes Harvest USA bày bán công khai nhưng không có tên cơ sở sản xuất. Địa chỉ chỉ vỏn vẹn dòng chữ: "Liên hệ Cửa hàng Vật liệu Xây dựng Minh Long, Mậu Tân, Cần Thơ". Theo anh Gia, nếu kiểm nghiệm toàn bộ các thành phần ghi trên nhãn hiệu phân bón lá thì có nhiều khả năng sẽ không có mặt hàng nào đạt chất lượng.

Thăm dò ở các tỉnh ĐBSCL, có thể thấy rõ các ngành chức năng hết sức vất vả trong việc kiểm tra, quản lý và ổn định thị trường phân bón lá. Ông Nguyễn Thanh Vân, Chánh Thanh tra Sở NN&PTNT Cần Thơ cho biết: Thời gian gần đây, do thanh tra kiểm soát gắt gao nên các đại lý cấp 1, 2 (đa phần ở thị trấn, thị tứ) thường tung các loại phân bón lá quá thời hạn sử dụng hoặc kém chất lượng, không rõ nguồn gốc về các thị trường nông thôn vùng sâu. Trong khi đó, lực lượng chuyên ngành ở các tỉnh đều mỏng về nhân lực, kinh phí hoạt động, nên các gian thương vẫn còn đất sống.

Theo ông Vân, những cản ngại lớn nhất trong công tác kiểm tra, quản lý phân bón lá là thiếu kinh phí kiểm nghiệm, quy định chế tài, xử lý chưa phù hợp và mức xử lý vi phạm quá nhẹ nên chưa mang lại hiệu quả. Ông Hồ Văn Gia cho biết, mỗi mẫu phân bón lá đưa lên Trung tâm 3 kiểm nghiệm tốn phí khoảng 170.000 đồng, nếu kiểm nghiệm toàn bộ các tiêu chuẩn trung lượng, vi lượng theo đăng ký thì một mẫu tốn kém gần triệu bạc. Đó là chưa kể các khoản phí tổn cho công tác kiểm tra, thu mẫu tại các địa phương. Do kinh phí hạn hẹp nên hiện nay thanh tra nông nghiệp chỉ đủ điều kiện kiểm nghiệm hàm lượng N, P, K của phân bón lá, còn các chỉ tiêu trung lượng, vi lượng ghi trên bao bì đành chào thua vì không đủ tiền thuê kiểm nghiệm. Trong khi đó, các biện pháp chế tài đối với những vi phạm còn quá nhẹ (nhà sản xuất vi phạm chỉ bị phạt tối đa 5 triệu đồng. Chủ của hàng vi phạm bị phạt từ 1 đến 3 triệu đồng và từ trước đến nay chưa có trường hợp nào bị rút giấy phép hành nghề). Ông Nguyễn Thanh Vân cho biết thêm, vấn đề nan giải nhất hiện nay là các cơ quan chủ quản cao nhất (Bộ NN&PTNT) chưa có văn bản cụ thể về kiểm tra, xử lý trong khi các nghị định, thông tư hướng dẫn còn quá nhiều bất cập nên ít nhiều trói buộc hoạt động thanh kiểm tra thị trường vật tư nông nghiệp.

Vụ hè thu tới, ĐBSCL cần rất nhiều phân bón lá. Những ngày qua, thị trường phân bón ở các tỉnh đang nóng dần lên và lực lượng thanh tra nông nghiệp ngày một vất vả hơn. Theo ông Nguyễn Thanh Vân thì muốn ngăn chặn có hiệu quả tình trạng sản xuất phân bón lá, vật tư nông nghiệp kém chất lượng, các cơ quan chủ quản phải tạo điều kiện tối đa cho các lực lượng thanh tra nông nghiệp hoạt động và sớm ban hành những biện pháp xử lý cụ thể, kiên quyết đối với hành vi vi phạm.

(Theo Nông Nghiệp Việt Nam, 28/3)