Gian lận khoa học phổ biến hơn chúng ta tưởng

Việc các nhà khoa học công bố nghiên cứu không có thật và làm giả dữ liệu xảy ra thường xuyên hơn nhiều so với dự đoán của dư luận.

Hwang Woo-shuk, cựu giáo sư Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc), đã làm giả dữ liệu trong nghiên cứu tế bào gốc. Ảnh: AFP.

Tạp chí Public Library of Science (Mỹ) vừa đăng một báo cáo về tình trạng gian lận trong cộng đồng khoa học. Báo cáo là kết quả tổng hợp của 21 cuộc khảo sát được thực hiện trên toàn thế giới từ năm 1986 tới 2005.

Theo đó chỉ có khoảng 2% nhà khoa học thừa nhận họ từng giả mạo, làm sai lệch hoặc thay đổi kết quả nghiên cứu để đạt được mục đích mong muốn. Nhưng có tới 34% số người tham gia khảo sát thừa nhận họ từng không thể đưa ra bằng chứng về những nghiên cứu khoa học do chính họ thực hiện. 14% biết chắc đồng nghiệp giả mạo, bóp méo và thay đổi dữ liệu khoa học. Tỷ lệ nhà khoa học nghi ngờ đồng nghiệp công bố những nghiên cứu “không bình thường” lên tới 72%.

Báo cáo giúp dư luận hình dung bức tranh toàn cảnh về tình trạng gian dối trong khoa học. Y học là lĩnh vực có nhiều gian dối khoa học nhất. Theo các chuyên gia, thực trạng này cho thấy sự hấp dẫn của lợi nhuận có thể khiến nhiều nhà khoa học cố tình làm sai để đạt được kết quả có lợi cho họ.

Daniele Fanelli, một nhà khoa học của Đại học Edinburgh (Anh), là tác giả của báo cáo. Ông tin rằng những trường hợp đình đám như vụ tiến sĩ Hwang Woo-Suk của Hàn Quốc – người đã làm giả dữ liệu về nghiên cứu tế bào gốc của người vào năm 2005 – phổ biến hơn nhiều so với dự đoán của dư luận.

“Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy những vụ gian lận trong khoa học mà chúng ta đã phát hiện chỉ là phần nổi của một tảng băng chìm. Có rất nhiều vụ sẽ không bao giờ bị lôi ra ánh sáng”, ông kết luận.

Minh Long (theo Fox News)