Men Biological - giải pháp đột phá xử lý nước thải hữu cơ

Kỹ sư Nguyễn Tỷ giới thiệu sản phẩm. Ảnh: Nhân Dân.

Nước thải hôi thối, gây ô nhiễm trầm trọng là tình trạng chung của nhiều nhà máy chế biến nông, lâm, hải sản ở Quảng Trị. Song, nhờ loại men vi sinh Biological của một kỹ sư ở Quảng Bình, môi trường các nhà máy này đã trong sạch trở lại, trong khi chi phí lại rất rẻ.

Kỹ sư Hồ Xuân Hiếu, Phó Giám đốc kỹ thuật của Nhà máy tinh bột sắn Sê Pôn thuộc Công ty Thương mại Quảng Trị cho biết, trước kia, nước thải ở đây được xử lý bằng phương pháp "truyền thống" là dùng hồ chứa để chất thải thẩm thấu và bay hơi tự nhiên. Hậu quả là nguồn nước và không khí của vùng chung quanh bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống dân cư.

Trước nguy cơ phải đóng cửa, nhà máy quyết định đầu tư một dây chuyền xử lý hiện đại đang được áp dụng ở Trung Quốc và Thái Lan, dùng hoá chất và thiết bị kỵ khí ngược. Tuy nhiên đầu tư ban đầu phải mất 5,3 tỷ đồng, chiếm đến 25% giá trị đầu tư toàn bộ nhà máy. Chưa hết, quá trình sản xuất còn phải chi thêm cho mỗi tấn thành phẩm khoảng 10 nghìn đồng.

Đang loay hoay tìm nguồn vốn mua dây chuyền xử lý chất thải thì kỹ sư Nguyễn Tỷ giới thiệu phương pháp mới. Nhìn ông Tỷ vốc từng nắm bột trắng rải xuống bể nước thải đã đóng màng cứng dày 30 cm, nồng nặc xú khí, chẳng ai tin sẽ có kết quả tốt đẹp. Song, hiệu quả của nó đã làm kinh ngạc mọi người.

Mẫu nước thải khi chưa xử lý của nhà máy do Chi cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng Quảng Trị thực hiện cho thấy các chỉ tiêu BOD5, COD và TSS đều ở mức rất cao, vậy mà chỉ một tuần sau khi xử lý, tất cả tan ra thành nước, mùi hôi biến mất đến 80%. Kiểm tra lại các chỉ tiêu BOD5, COD và TSS ở hồ chứa cuối cùng đã giảm mạnh, chỉ còn khoảng 1 phần 10.

Một tháng sau, tuy chưa có kết quả thử nghiệm mẫu nước thải nhưng nước trở nên trong và bèo Nhật Bản bắt đầu phát triển. Giờ đây, Nhà máy Sê Pôn có công suất 90 tấn sản phẩm mỗi ngày đã không còn mùi hôi.

Tại Nhà máy chế biến tinh bột sắn Sông Dinh của Công ty Cổ phần Tư vấn và Xây dựng Bình Lợi ở Quảng Bình, nơi áp dụng phương pháp xử lý này từ hơn một năm nay. Khác với nhiều nơi chỉ đi ngang qua là đã thấy mùi hôi nồng nặc, ở đây môi trường được cải thiện đến mức các chuyên gia lâu năm trong nghề chế biến sắn đến tham quan cũng nghĩ rằng ở đây đã ngừng sản xuất hàng năm rồi.

Ông Hoàng Văn Thuyến, Giám đốc Công ty cho xem kết quả xét nghiệm mẫu nước thải do Chi cục tiêu chuẩn đo lường tỉnh Quảng Bình thực hiện. Trước khi áp dụng phương pháp xử lý của ông Nguyễn Tỷ, các chỉ tiêu BOD5, COD và TSS lên đến hàng nghìn mg/l. Nhưng sau một tháng, các chỉ tiêu ở hồ chứa thải cuối cùng chỉ còn 60, 90 và 42 mg/l. Còn mẫu nước ở vùng cửa cống thông ra sông Dinh chỉ còn là 12, 32 và 14 mg/l.

Không chỉ với nhà máy chế biến tinh bột sắn, tại Quảng Bình có hai nhà máy chế biến mủ cao su của Công ty Việt Trung và Công ty Lệ Ninh từng bị ô nhiễm nghiêm trọng, có nguy cơ phải đóng cửa nhưng nhờ phương pháp xử lý đơn giản của ông Nguyễn Tỷ mà đã giải quyết được dễ dàng.

Công nghệ xử lý của ông Nguyễn Tỷ

Sau nhiều năm tìm tòi, ông Nguyễn Tỷ, người từng được báo chí tôn vinh là người Việt Nam đầu tiên thành công với chế phẩm men xử lý hầm cầu, đã tạo ra được loại men Biological. Đây là chế phẩm sinh học bao gồm các vi sinh vật có lợi như Protaza, Lipasa, Xenluloza, Amylaza... giúp phân giải các chất hữu cơ có chứa đạm, đường, xenlulo, khử hết mùi hôi của nước thải.

Men Biological không độc hại về mặt sinh học, không ăn mòn các công trình xây dựng.

Tại các nhà máy chế biến tinh bột sắn và cao su vừa được xử lý thành công theo phương pháp này đều qua hai bước. Bước một, vì các nhà máy đã sản xuất lâu ngày, lượng chất thải dồn lại khối lượng khá lớn nên phải dùng lượng lớn men rải đều trên diện tích hồ chứa. Quá trình vi sinh hóa chất thải sẽ diễn ra trong vòng 30 ngày. Khi chất thải tồn đọng đã được xử lý xong thì chuyển sang bước hai. Với giai đoạn này thì đơn giản hơn nhiều, chỉ cần cho xuống đầu nguồn nước thải đầu ca vận hành một lượng men theo tỷ lệ một kg men trên 20 tấn sản phẩm tinh bột.

Ông Hồ Xuân Hiếu, Phó Giám đốc Nhà máy Sê Pôn (Quảng Trị) hạch toán: Chỉ cần 2.500 đồng là đủ để xử lý cho mỗi tấn sản phẩm tinh bột. Và Nhà máy Sê Pôn không phải đầu tư 5,3 tỷ đồng lắp đặt dây chuyền xử lý chất thải nhập từ nước ngoài nữa và chi phí xử lý bằng men vi sinh cũng chỉ bằng một phần tư số tiền cho mỗi tấn sản phẩm nếu như vận hành dây chuyền hiện đại đó.

Đến nay hàng chục nhà máy bị ô nhiễm ở Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Ngãi, Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh, Kon Tum... đã được xử lý an toàn. "Thương hiệu" Nguyễn Tỷ cũng đã qua tận đất Thái Lan, Trung Quốc...

Ông Đài Kiến Quân, Tổng Giám đốc Nhà máy tinh bột sắn Maple Leaf có công suất 1.000 tấn tinh bột/ngày ở huyện Vũ Minh, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) cho hay ông đã rất bất ngờ vì hiệu quả của phương pháp xử lý chất thải này. Với một huyện có hơn nửa triệu ha sắn của Quảng Tây và 38 nhà máy chế biến tinh bột sắn thì đây sẽ là giải pháp tối ưu cho vấn nạn ô nhiễm môi trường.

Theo ông Nguyễn Tỷ, phương pháp này có thể áp dụng được cho tất cả các cơ sở chế biến nông, lâm, hải sản. Riêng với các cơ sở chế biến hải sản thì quy trình xử lý đơn giản hơn nhiều...

Hiệu quả, đơn giản mà giá lại rẻ, phù hợp nguồn vốn của nhiều cơ sở chế biến, giải pháp xử lý chất thải bằng men vi sinh của ông Tỷ còn có lợi thế vượt trội hơn các phương pháp dùng hóa chất hay cơ học là không để di chứng tác hại môi trường. Do vậy, nó rất cần sớm được phổ biến rộng rãi như một giải pháp tích cực cho công tác bảo vệ môi trường.

(Theo Nhân Dân)