12 công trình được trao giải Hồ Chí Minh

Đó là Atlas quốc gia, là cụm Bản đồ địa chất VN, cụm công trình ghép tạng, cụm công trình về nghệ thuật quân sự VN... Những công trình này hoặc có từ thời chiến, hoặc mới ra đời trong thời bình, song đều có tầm quan trọng to lớn với nền kinh tế, quốc phòng, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống nhân dân.

Ngày 30/9 tới, tại Hội trường Ba Đình, giải thưởng Hồ Chí Minh - giải thưởng cao nhất về khoa học công nghệ của Việt Nam - sẽ được trao tặng cho 12 công trình đặc biệt xuất sắc được công bố, sử dụng từ ngày thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hoà đến nay. Song song với đó là 41 công trình được Chủ tịch nước trao Giải thưởng Nhà nước về khoa học công nghệ, là những công trình xuất sắc, góp phần đáng kể vào sự nghiệp phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ và bảo vệ tổ quốc.

Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ Bùi Mạnh Hải nhận xét, "trong 45 năm qua, những công trình trên đã góp phần không nhỏ làm thay đổi bộ mặt công nghệ, kinh tế, quốc phòng của nước ta. Một số công trình còn tạo ra lĩnh vực hoàn toàn mới cho đất nước như công trình Dầu mỡ bôi trơn (trao năm 2000), Công nghệ chế tạo vật liệu nổ (trao năm 2005) tạo ra hẳn một ngành công nghiệp của Bộ Quốc phòng, hay thành tựu sản xuất văcxin đã đưa Việt Nam trở thành nước đứng đầu khu vực Đông Nam Á về lĩnh vực này. Nhiều công trình trong lĩnh vực nông nghiệp ở thời kỳ hoà bình lập lại đã góp phần giúp Việt Nam vượt qua những khó khăn về lương thực".

Không chỉ dành cho những công trình về khoa học kỹ thuật và công nghệ, Giải thưởng Hồ Chí Minh còn trao cho các công trình khoa học xã hội, quân sự, nông nghiệp, y dược... Cuốn Chiến tranh Việt Nam và kinh tế Mỹ, xuất bản năm 1973 của giáo sư Đào Văn Tập là một điển hình. Đây là công trình khoa học duy nhất ở nước ta cho đến nay nghiên cứu một cách có hệ thống tác động của cuộc chiến tranh Việt Nam đối với nền kinh tế Mỹ, làm đảo lộn nhận định về sức mạnh vô địch của nền kinh tế Mỹ trong nhận thức xã hội. Cùng đoạt giải trong lĩnh vực này là Cụm công trình về nghệ thuật quân sự Việt Nam, gồm 8 cuốn sách của Giáo sư Hoàng Minh Thảo, với những lý luận sắc bén và chính xác về Cách dùng binh, dự báo về Chiến dịch Tây Nguyên, về Nghệ thuật chỉ huy, Nghệ thuật tác chiến...

Các công trình được giải thưởng Nhà nước cũng có tầm quan trọng to lớn đối với nhiều lĩnh vực của kinh tế Việt Nam trong nửa thế kỷ qua, như Công trình nghiên cứu và triển khai sản xuất thuốc tập hợp tuyển quặng Apatit loại III Lào Cai: Sản phẩm của các nhà khoa học thuộc Viện Hoá học công nghiệp đã giúp các nhà máy tuyển quặng Việt Nam thay thế phần lớn thuốc tuyển nhập ngoại, tiết kiệm ngoại tệ, chủ động trong khai thác quặng. Hay công trình ứng dụng công nghệ sản xuất cấu kiện bê tông cốt thép ứng lực trước tiền chế bằng phương pháp kéo trước cho các công trình xây dựng ở Việt Nam đã giúp chế tạo nhiều loại cấu kiện bê tông cốt thép có chất lượng cao, vượt trội so với bê tông cốt thép chế tạo tại chỗ, phục vụ cho nhiều đối tượng nhà cao tầng, nhà công nghiệp, sân vận động, công trình giao thông, công trình có khẩu độ và tải trọng lớn...

Đây là lần thứ ba giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước được trao tặng, sau lần thứ nhất vào năm 1996 (chỉ có giải thưởng Hồ Chí Minh) và lần 2 vào năm 2000. Năm nay, trị giá giải thưởng Hồ Chí Minh là 100 triệu đồng, và giải thưởng Nhà nước là 60 triệu đồng.

Thuận An