Động đất 26/12 mạnh gấp đôi ước tính

Động đất phát sinh sóng thần tháng 12 năm ngoái lớn thứ 2 từ trước tới nay.

Trận động đất hôm 26/12 năm ngoái gây ra cơn đại hồng thuỷ ở Ấn Độ Dương thực chất có cường độ 9,3 Richter, mạnh gấp đôi so với ước tính ban đầu, và là trận động đất lớn thứ 2 được ghi nhận từ trước tới nay.

Cơn rung chấn này đã làm rạn nứt đáy biển một quãng dài 1.200 km từ Sumatra lên phía Bắc, dài gấp đôi so với phỏng đoán trước đây. Nó đã giải phóng nhiều năng lượng tại đoạn đứt gãy này đến nỗi, theo lý thuyết, trong 400 năm nữa, sẽ không thể có một trận động đất nào với cường độ tương tự, hoặc cơn sóng thần tương tự xảy ra. Nhưng về phía Nam, đó là một bức tranh hoàn toàn khác. Trước khi xảy ra trận động đất hôm 28/3 ở Sumatra, các nhà khoa học đã cảnh báo rằng khả năng xảy ra một trận động đất lớn phát sinh sóng thần vẫn còn tiềm ẩn ở phía Nam khu vực 26/12.

Theo các nhà địa lý học Seth Stein và Emile Okal tại Đại học Northwestern, Illinois, Mỹ, trận động đất tháng 12 xảy ra ở phía Tây Bắc Sumatra, tại nơi mà mảng thạch quyển Ấn Độ trượt dưới mảng Burma. Ban đầu nó được cho là có cường độ 9,0 độ Richter. Nhưng sau khi đánh giá lại dữ liệu từ biểu đồ địa chấn, họ tìm thấy nó thực sự có cường độ 9,3 độ Richter. Thang Richter được tính theo loga, nên khoảng cách giữa 9,3 với 9,0 là 2,5 lần.

"Những cách tính truyền thống đã hạ thấp mức độ của trận động đất năm ngoái. Thực tế đó là trận động đất lớn thứ 2 từng được biết tới nay", nhóm nghiên cứu nói.

Trận động đất duy nhất có cường độ 9,5 độ Richter xảy ra tại Chile vào năm 1960. Nhưng nó lại gây thiệt hại ít hơn rất nhiều so với trận 26/12.

Một nghiên cứu khác do nhà địa chấn học người Trung Quốc Ni Sidao tại Đại học Khoa học Công nghệ ở Hefei, tỉnh Anhui, thực hiện cũng đã hé mở về điều đã xảy ra trên thềm lục địa phía Đông Ấn Độ Dương. Mô hình máy tính cho thấy trận động đất đã tạo ra một cú rung lắc với tần số cao kéo dài trong tận 500 giây, so với 340 giây ở sự kiện Chile 1960.

Từ Indonesia tới Nam Myanmar, đại dương đứt gãy 2,5 km/giây trong một vòng cung dài 1.200 km. Con số này có thể lý giải vì sao Sri Lanka và miền Nam Ấn Độ cũng bị thiệt hại nặng nề bởi sóng thần.

Các nhà khoa học đã ước tính đoạn đứt gãy sâu 11 m, rộng 200 km. Mặc dù cú rung chuyển xảy ra với tốc độ chóng mặt, sự nứt toác lại diễn ra chậm, một hiện tượng lý tưởng để tạo ra sóng thần.

Trận động đất tháng 3 cũng xảy ra ở phía tây Sumatra, phía Nam của thảm hoạ tháng 12, trên cùng ranh giới thạch quyển. Các nhà địa chấn học đã cảnh báo rằng năng lượng từ trận động đất tháng 12 đã bổ sung sức ép lên khu vực này và tạo đà cho một cú shock lớn tiềm ẩn tiếp theo. Không có sóng thần kéo theo trận động đất tháng 3, có thể là bởi nó nhỏ hơn nhiều và xảy ra ở sâu dưới đáy biển.

M.T. (theo ABC Online)