Mặt trời nổi gió

Một vết đen lớn trên mặt trời đã phun trào dữ dội trong những ngày qua, trong đó có một đợt mạnh nhất vào thứ 5 tuần trước. Cơn bão đã gây ra sai lệch nhỏ trên phi thuyền SOHO đang quan sát mặt trời, buộc các nhà khoa học phải đặt hai thiết bị vào trạng thái "safe mode".

Vết đen mặt trời này là "một trong những vùng gió mặt trời mạnh nhất trong vài năm gần đây", Bernhard Fleck, nhà khoa học thuộc dự án SOHO, nhận định.

Các vết đen là những vùng có năng lượng từ trường rất mạnh, lạnh hơn các điểm khác trên bề mặt mặt trời. Chúng giống như chiếc nút chai trên một chai champagne đã lắc: khi chúng bung ra, bức xạ và vật chất được giải phóng ồ ạt vào vũ trụ. Bức xạ dưới dạng những chùm sáng nhìn thấy và chùm tia X được xếp hạng M (mức trung bình) và X (cấp độ mạnh). Vết đen vừa qua đã giải phóng 15 trận gió cấp M, 5 trận cấp X và một trận X7- được xem là mạnh nhất trong những năm gần đây.

Mặc dù vậy, trận cuồng phong này vẫn còn nhẹ hơn so với hoạt động mặt trời quan sát được vào năm 2003, có tên gọi Cơn bão Halloween. Trận bão đó đã đánh hỏng hai vệ tinh đang bay quanh trái đất và thậm chí làm hư hại một thiết bị trên tàu thăm dò tận... sao Hoả.

Cho đến nay, chưa có ảnh hưởng nghiêm trọng nào được ghi nhận trong trận bão lần này, song các nhà khoa học vẫn tiếp tục theo dõi. SOHO và các vệ tinh được quan tâm bảo vệ trước tiên vì chúng nằm trên quỹ đạo cao hơn nhiều so với các vệ tinh khác, và trực diện hướng về cơn bão mặt trời.

Trong khi đó, cư dân ở cực Bắc đã được thưởng thức màn trình diễn Bắc cực quang trong cơn thịnh nộ của mặt trời. Các cư dân trên Trạm vũ trụ quốc tế vẫn tương đối an toàn, vì quỹ đạo của trạm nằm bên trong mặt cầu từ bảo vệ xung quanh trái đất.

Nhìn chung, mặt trời đang ở giai đoạn hoạt động cực tiểu trong chu kỳ 11 năm. Nhưng các vết đen, những luồng gió và sự phun trào có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong một chu kỳ như vậy.

T. An (theo Space)