Một công trình chế tạo robot bị cáo buộc sao chép

Ngày 10/12, Hội đồng khoa học tại Sở KHCN TP HCM đã không nghiệm thu đề tài chế tạo robot leo cầu thang, do nhóm nghiên cứu khoa Cơ khí, ĐH Bách khoa TP HCM, thực hiện. Một số thành viên nghiệm thu còn cho rằng đề tài đã sao chép quá nhiều từ một trang web.

Các mô hình in trong báo cáo đề tài (trái) giống với mô hình của tài liệu trên website.

Chủ nhiệm đề tài là tiến sĩ Nguyễn Văn Giáp, Chủ nhiệm bộ môn cơ điện tử, khoa Cơ khí của trường, cùng với kỹ sư Đoàn Thế Thảo.

Theo hợp đồng ký giữa Sở Khoa học Công nghệ TP HCM với ĐH Bách khoa, đề tài "Mô hình robot leo cầu thang" phải thực hiện 7 nội dung, như: Tìm hiểu mạch và thiết bị thu nhận tín hiệu không dây; tìm hiểu, lựa chọn các cảm biến vật cản; phân tích mô hình robot leo cầu thang; một số giải thuật xử lý hình ảnh có liên quan..., với nguồn kinh phí do Sở cấp là 68 triệu đồng. Tuy nhiên, kỹ sư Đỗ Văn Dũng (Viện Cơ học ứng dụng), thành viên hội đồng nghiệm thu, cho rằng mô hình robot leo cầu thang của nhóm nghiên cứu đã sao chép gần như toàn bộ robot Shrimp của hãng Bluebotics (Thụy Sĩ). Ông Dũng còn tải từ trang web những tài liệu, hình ảnh để chứng minh lập luận của mình.

Về vấn đề này, ngày 14/12, tiến sĩ Bùi Song Cầu (ĐH Bách khoa TP HCM) cho rằng: "Điều đáng nói là hai bài báo viết về công trình do anh Giáp và anh Thảo viết, một bài chép gần như nguyên xi tài liệu trên mạng bằng tiếng Anh, bài còn lại sao chép khoảng 50%". Hai bài báo trên đã được đăng trong "Tuyển tập hội nghị quốc tế lần thứ 8 về công nghệ cơ điện tử" diễn ra tại Hà Nội từ ngày 8 đến 12/11 vừa qua.

Cũng theo ông Cầu, trong hôm nghiệm thu, vì nghi vấn nên hội đồng đã mở con robot leo cầu thang ra (thuộc phạm vi đề tài nghiên cứu) và phát hiện bên trong chỉ có một mạch điện đóng mở để vận hành một bộ cơ chứ không hề có "hệ thống truyền dẫn dữ liệu không dây" (chương 7) và "hệ thống điều khiển..." (chương 8) như báo cáo đề cập. Có nghĩa là, nhóm nghiên cứu đã báo cáo những điều không có, không làm như trong hai chương trên. Ông Cầu cho biết thêm, báo cáo công trình và hai bài báo của anh Giáp và anh Thảo giống tài liệu trên trang web nước ngoài từ công thức, hình dáng đến kích cỡ, các hình ảnh, bản vẽ v.v... thế nhưng nhóm nghiên cứu chỉ dùng từ "tham khảo" trong báo cáo.

Trước những cáo buộc về hai bài báo, tiến sĩ Nguyễn Văn Giáp thừa nhận "chỉ có một bài sao chép từ tài liệu trên trang web áng chừng giống nguyên xi 30%". Ông nói: "Tôi nhận sai sót về việc này. Tôi rất buồn và đau đầu không biết tại sao mình lại làm như thế".

Tuy nhiên, ông Giáp cho rằng việc hội đồng nghiệm thu cáo buộc con robot có chức năng đi quẹo là mượn của một nhà khoa học khác là không chính xác, mà do chính nhóm nghiên cứu làm ra. Còn vì sao một lúc lại có nhiều con thì ông lý giải do thời gian gấp gáp, nhóm phải chia ra thực hiện những phần việc khác nhau trên các con robot khác nhau cho kịp tiến độ, nên nhóm mới mang đến buổi nghiệm thu hai con: Một là robot đi thẳng và leo cầu thang; một con là robot đi quẹo và xử lý.

Ông Giáp công nhận con robot đi thẳng bên trong chỉ có một mạch công suất, còn con xử lý hình ảnh mới có các hệ thống điều khiển nhưng "bị cho là vay mượn nên không được tính, thành ra chúng tôi bị cho là chẳng làm được gì". Điểm thứ ba bị cáo buộc là robot của nhóm nghiên cứu sao chép gần như hoàn toàn từ robot nước ngoài, ông Giáp cho rằng "chỉ đồng dạng chứ kích thước không hoàn toàn trùng khớp".

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là nếu công trình nghiên cứu mô hình robot leo cầu thang không sao chép gần hoàn toàn của nước ngoài thì hai bài báo viết về công trình trên lại giống đến 30% như ông Giáp công nhận? Ông Giáp trả lời: "Vì bài báo là tiếng Anh. Để viết được rất khó khăn đối với chúng tôi, nên chúng tôi đã cóp trên website xuống sử dụng và không kiểm tra kỹ...".

Đây là lần đầu tiên tại TP HCM, một đề tài nghiên cứu khoa học bị cáo buộc ngay trong buổi nghiệm thu, với nhiều tài liệu đưa ra chứng minh từ nhiều người, dẫn đến kết quả hội đồng đã cân nhắc và không nghiệm thu đề tài. Tiến sĩ Cầu nói: "Sự sao chép trong nhiều trường hợp không nhất thiết là kích thước phải trùng khớp mà có thể xê dịch theo từng tỷ lệ nhất định. Điều quan trọng nhất là người làm khoa học phải trung thực, rõ ràng".

(Theo Lao Động)