Công cụ mới xác định mối đe dọa cho vườn quốc gia

Vùng sinh thái Trường Sơn được xem là điểm nóng về rừng nhiệt đới độc đáo của thế giới. (Ảnh WWF)

Lần đầu tiên RAPPAM - phương pháp xác định các vùng dễ bị xâm phạm, mức độ cấp bách và ưu tiên bảo tồn cụ thể cho các khu bảo tồn - được ứng dụng ở VN. Cán bộ quản lý từ 19 vườn quốc gia và khu bảo tồn vừa gặp gỡ tại Bạch Mã để thử nghiệm phương pháp này.

Trong những năm qua, Việt Nam không ngừng mở rộng diện tích và số lượng các khu bảo tồn, đặc biệt là ở dãy núi Trường Sơn. 1,9 triệu ha rừng được xác định là khu bảo tồn chiếm khoảng 8% vùng sinh thái này, nơi được xem là “điểm nóng” về rừng nhiệt đới độc đáo nhất của thế giới. Đây chính là nhà của rất nhiều loài động vật quý đang có nguy cơ tuyệt chủng như voọc ngũ sắc, hổ, voi châu Á, sao la và đặc biệt là tê giác Java một sừng...

Để quản lý một hệ thống các khu bảo tồn như vậy, các cấp có thẩm quyền cần đánh giá được tất cả các giai đoạn trong chu trình quản lý, như việc xác định mục tiêu, thực hiện và giám sát các kế hoạch hành động. Phương pháp RAPPAM, hay "Đánh giá nhanh và xác định ưu tiên cho công tác quản lý các khu bảo tồn", sẽ giúp đưa ra mức độ cấp bách và ưu tiên bảo tồn cho các nhu cầu cụ thể của từng vùng.

Chẳng hạn, các chuyên gia đã xác định nguy cơ cao nhất cho khu bảo tồn Phong Điền và Đakrông (mới thành lập) là nạn khai thác gỗ bất hợp pháp; trong khi ở tất cả các khu bảo tồn còn lại, mối đe dọa lớn nhất là tình trạng săn bắt động vật hoang dã.

“Hỗ trợ phương pháp RAPPAM cho các khu bảo tồn ở vùng sinh thái Trường Sơn, WWF hy vọng sẽ cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách một công cụ đề ra chiến lược đầu tư, nhằm tăng cường quản lý hệ thống các khu bảo tồn ở khu vực và trên cả nước", bà Trần Minh Hiền, Giám đốc WWF Chương trình Việt Nam, cho biết.

Các chuyên gia hy vọng trong vài tháng tới, phương pháp RAPPAM có thể được áp dụng cho toàn bộ hệ thống khu bảo tồn dọc vùng sinh thái Trường Sơn. Đến nay, phương pháp này được áp dụng ở 18 nước, trong đó có Nam Phi và Lào.

Thuận An