Tìm thấy loài giun dọn xác cá voi

Loài giun mới chuyên ăn xương cá voi.

Hai loài giun mới được tìm thấy trong bóng tối của biển cả có thể đọ được với những quái vật kinh hoàng nhất trong giấc mơ thơ ấu của bạn. Các nhà khoa học đã xếp chúng - những kẻ chuyên hút tuỷ xương cá voi chết - vào một chi động vật mới: Osedax, tên Latin là "kẻ ăn xương".

Trong hệ tiêu hóa của nhóm giun này chứa những con vi khuẩn giúp chúng tiêu hóa chất béo và dầu trong xương cá voi. Quan hệ cộng sinh này chưa từng được quan sát trước đây, và có thể là bằng chứng về một cơ chế trao đổi chất hoàn toàn mới.

Các nhà nghiên cứu từ Viện nghiên cứu biển Vịnh Monterey ở California đã khám phá ra một cái sọ cá voi bị phủ một "thảm" giun trong khi đang tìm kiếm những con trai sò trong rãnh Monterey, ở độ sâu khoảng 3.000 mét. Lũ giun này không giống với bất cứ thứ gì họ được biết tới nay. Con cái - đại khái có độ dày bằng cái bút chì và chỉ dài vài centimét - không có mắt, miệng và dạ dày. Cơ thể chúng là một bao trứng giống như túi khí, với các tua tỏa ra như một hệ thống chân rết màu hơi lục.

Bộ xương cá voi phủ đầy một thảm giun.

Những cái tua này thọc sâu vào xương cá voi, hút chất béo và dầu từ tuỷ. Các sinh vật cộng sinh sống bên trong tua sẽ làm nhiệm vụ phân rã chất béo. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu chưa rõ bằng cách nào các chất dinh dưỡng được chuyển từ xương sang vi khuẩn và sau đó là "thân chủ" giun.

Loài giun này là những sinh vật đầu tiên trên thế giới được biết đến với khả năng khai thác vi khuẩn để bẻ gãy các phân tử chất béo khó tiêu. "Đây là một trong những cách thức sử dụng vi khuẩn kỳ lạ nhất ở động vật không xương sống mà chúng tôi quan sát được tới nay", Shana Goffredi, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết. "Loài giun này đã phải biến đổi cơ thể chúng để thích nghi với những kẻ cộng sinh".

Các phân tích ADN cho thấy chúng là họ hàng xa của loài giun ống khổng lồ sống thành tập đoàn quanh miệng các hố phun nước nóng. Nhóm nghiên cứu xác định hai loài này đã tách khỏi nhau khoảng 42 triệu năm trước đây, cùng thời điểm những con cá voi đầu tiên tiến hóa.

Các nhà khoa học còn tìm thấy nhiều điểm kỳ lạ quanh loài giun mới. Nếu như giun cái dài vài centimét, thì các con đực lại chỉ nhỉnh hơn các sợi chỉ tí hon, hoạt động không khác gì nhà máy sản xuất tinh trùng. Một con cái có thể cuốn một lúc cả trăm con đực vào túi trứng của nó, nơi hiện tượng thụ tinh sẽ xảy ra.

Goffredi phỏng đoán giới tính của một con ấu trùng được quyết định khi nó trôi nổi trong nước và tìm kiếm chỗ đậu. Nếu ấu trùng dừng chân trên một bãi xương voi sạch sẽ, nó sẽ trở thành con cái. Nhưng nếu không có chỗ đậu tử tế, nó sẽ biến thành con đực.

B.H. (theo Nature)