Người Scandinavi tới châu Mỹ hai lần trước Columbus?

Bản sao của một con thuyền Viking.

Các nhà khảo cổ từng thừa nhận những tên cướp biển Viking đã tới châu Mỹ khoảng 500 năm trước C. Columbus. Nay, giới khoa học Thụy Điển đang xem xét một bằng chứng mới, mà nếu được xác nhận, nó cũng có nghĩa một nhóm người Scandinavi khác đã đặt chân lên Tân Thế Giới vào năm 1360, sớm hơn 130 năm so với nhà thám hiểm lừng danh Tây Ban Nha.

Bằng chứng đó là một tảng đá nặng 90 kg trên khắc chữ rune - loại chữ quen thuộc ở Bắc Âu trong thời kỳ Viking (từ thế kỷ 2 đến 12). Một người nông dân gốc Thụy Điển có tên gọi Olof Ohman, ở Kensington, bang Minnesota (Mỹ), khẳng định đã tìm thấy tảng đá này trên mảnh đất nhà mình năm 1898. Ohman trao phiến đá cho các chuyên gia, song nhiều người trong số họ cho rằng đó là tác phẩm giả mạo, và sau nhiều năm tranh luận về nguồn gốc của nó, họ đưa tảng đá về với chủ của mình, nơi Ohman kê làm bậc cửa.

Nhiều thập kỷ sau, mối quan tâm đến vật thể lạ lại được hâm nóng, và nó đã được đưa đi trưng bày tại nhiều bảo tàng Mỹ. Mới đây nhất, một nhóm hơn chục chuyên gia đã gửi tảng đá tới Bảo tàng cổ vật quốc gia Thụy Điển để thẩm tra những dòng chữ khắc trên đá, xem liệu nó có tuổi thực từ năm 1362 (như dòng chữ cho biết), hay chỉ là đồ giả mạo. Họ cũng sẽ phân tích thành phần cấu tạo của đá để truy ra xuất xứ. Nếu được xác nhận là thật, tảng đá này sẽ là bằng chứng của một làn sóng thám hiểm khác (xuất hiện hơn 300 năm sau thời kỳ hoàng kim của những tên cướp biển Viking) đã tràn tới lục địa châu Mỹ, trước khi Columbus thực hiện chuyến đi của mình vào năm 1492.

“Tảng đá này rất quan trọng. Nhưng có phải vì nó mà chúng ta cần viết lại lịch sử hay không thì còn rất khó nói”, phụ trách bảo tàng Karl-Olof Cederberg nói.

Dòng chữ khắc trên đá được các chuyên gia dịch lại như sau: “8 người Geats (vùng bắc Thụy Điển) và 22 người Nauy trong cuộc hành trình thám hiểm từ Vinland ở (không rõ) vùng phía tây. Chúng tôi dựng trại tại hai (không rõ) một ngày của cuộc hành trình ở phía bắc tảng đá này. Chúng tôi đi câu cá một ngày. Trên đường trở về chúng tôi tìm thấy 10 người nằm trong vũng máu và đã chết, Ave Maria. Hãy cứu rỗi linh hồn. Họ đã phải bỏ mạng để cứu lấy con tàu của chúng tôi, trong hành trình 14 ngày từ hòn đảo này. Năm 1362”.

Những người tin tưởng tảng đá này là thực khẳng định vùng đầm lầy quanh nơi chôn nó từng bị ngập nước vào năm 1362, và như thế, khu vực Minnesota đã là một hòn đảo vào thời điểm đó. Chuyên gia Mỹ, Scott Walter, cũng củng cố lập luận này bằng nghiên cứu cho thấy, tảng đá đã trải qua quá trình phong hoá trong nhiều thế kỷ. Một giả thuyết khác thì cho rằng vào năm 1354, hoàng đế Magnus Eriksson của Nauy - Thụy Điển đã gửi một nhóm người đi tìm đoàn thám hiểm được ông gửi tới Greenland trước đó. Nhóm người đi sau này cũng có thể đã bỏ mạng tại Minnesota.

Tuy nhiên, những người hoài nghi lại lưu ý rằng, thời kỳ tung hoành trên biển của những người Viking dường như đã kết thúc khoảng 300 năm trước thời gian ghi trên tảng đá, và việc khắc chữ trên đá của người Viking cũng không còn phổ biến trong những năm 1300. Như thế, tảng đá này chỉ là đồ giả mạo. Cũng có người băn khoăn rằng liệu một đoàn thám hiểm, khi phát hiện ra cái chết thảm khốc của 10 người bạn, có còn đủ bình tĩnh để tỉ mỉ ngồi khắc dòng chữ trên đá hay không.

Bảo tàng Stockholm hiện đặt hy vọng vào công nghệ hiện đại và một nhóm chuyên gia Nauy để làm sáng tỏ bí mật hơn trăm năm qua của tảng đá Kensington.

B.H. (theo Discovery)