Bộ thực vật cổ nhất thế giới có nguy cơ biến mất

Encephalartos woodii thuộc bộ cây mè.

Cây mè (cycad), bộ thực vật có hình dáng giống cây cọ xuất hiện cách đây 300 triệu năm, đang có nguy cơ tuyệt chủng cao gấp 4 lần thực vật nói chung. Một trong những mối đe dọa tồi tệ nhất với chúng là việc buôn bán các loài hoang dã phục vụ cho ngành làm vườn.

Có khoảng 297 loài và phụ loài cây mè, sống rải rác ở châu Á, châu Phi, Australia và châu Mỹ, từ những cây tí hon sống dưới tán rừng đến những cây cao lớn mọc chồi lên. Mặc dù có dòng dõi đáng kính nể, 53% số loài cây thuộc bộ mè đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, so với 12,5% thực vật nói chung. Hai loài đã thực sự tuyệt chủng trong hoang dại. Sức ép của môi trường sống hiện đại sẽ còn đẩy nhiều loài hơn nữa tới bờ vực diệt vong.

Những mối đe dọa chính với bộ thực vật này bao gồm việc phá huỷ môi trường sống để trồng trọt, khai thác mỏ và phát triển đô thị, sử dụng lấy thuốc và còn do bị các loài thực vật khác xâm lấn. Ngoài ra, việc lấy hạt giống của cây từ thiên nhiên để trồng trong vườn cũng là nguy cơ đáng lo ngại.

Cây mè là bộ thực vật khác gốc phát triển chậm (có cây đực và cây cái khác nhau), sinh sản không đều đặn và phụ thuộc vào những chuyên gia thụ phấn. Điều này có nghĩa là mỗi cây cần phải sống gần nhau để có thể thụ phấn và sinh sản. Một số loài cây mè như Albany sống phụ thuộc vào con người, bởi loài bọ cánh cứng chuyên thụ phấn cho cây này không còn tồn tại. Đối với nhiều loài khác, hy vọng sống sót duy nhất là bảo tồn trong các vườn thực vật và ngân hàng hạt giống.

Minh Thi (theo BBC)