Cây lá quạt Gingko là hóa thạch 'sống'

Cây Gingko.

Loài cây lá quạt có tác dụng chữa bệnh - Gingko - đã không thay đổi trong hơn một trăm triệu năm. Một số hoá thạch mới được tìm thấy từ 121 triệu năm trước hầu như không khác gì so với những cây ngày nay. Các nhà khoa học Trung Quốc cho biết như vậy.

Chiết xuất lấy từ cây Gingko, một họ hàng xa của cây có quả hình nón, có thể giúp tăng cường trí não và ngăn ngừa chứng mất trí. Một số cây ở Trung Quốc có hơn 3.000 tuổi đời. Những cây sống trong hoang dại đã tuyệt chủng.

Những cây Gingko đã có mặt trên trái đất từ hơn 170 triệu năm trước, thuộc kỷ Jura. Một số hoá thạch tìm được của chúng cho thấy chúng không hề thay đổi trong 51 triệu năm đầu, nhưng người ta không biết điều gì đã xảy ra giữa khoảng thời gian từ đó đến nay. Những hoá thạch mới được tìm thấy ở dãy đá Yixian có 121 triệu năm tuổi ở miền bắc Trung Quốc đã lấp trống mối liên hệ giữa những cây cổ đại và các cây hiện đại sau này.

Những chiếc lá cùng cơ quan sinh sản được bảo tồn nguyên vẹn cho thấy hình thái học của Gingko hầu như không thay đổi trong hơn 100 triệu năm. Chỉ có một chút khác biệt giữa cây Gingko ngày nay và cây ở kỷ Jura. Lá của cây cổ đại được chia thành nhiều thuỳ tương tự như cây hạt dẻ, còn hoá thạch mới cho thấy 50 triệu năm sau, thuỳ lá dính vào nhau và tạo thành cái quạt nhỏ như ngày nay.

Cách mọc hạt cũng thay đổi một chút. Gingko ngày nay có ít hạt hơn và chỉ một trong số đó trở thành cây. Những cây của kỷ Jura thì có một chùm nhánh và mỗi nhánh có một hạt. Hoá thạch mới được tìm thấy thì lại có nhiều hạt trên cùng một nhánh.

Tuy vậy, các nhà khoa học vẫn còn chút nghi ngờ là liệu Gingko ngày nay có là hậu duệ trực tiếp của những cây mang lại nguồn thức ăn cho khủng long kỷ Jura hay không.

Minh Thi (theo Nature)