Cá heo điều chỉnh âm thanh để xác định mồi

Cá heo điều chỉnh âm lượng hệ thống định vị dưới nước bằng siêu âm (sonar) của chúng để truy tìm con mồi. Hệ thống này được lên chương trình hoàn hảo để nhằm vào loại mồi ưa thích của chúng là quần thể các loài cá tí xíu.

Những tiếng lách cách (click) do cá heo phát ra được thu nhỏ dần khi chúng tiến gần tới mục tiêu. Whitlow Au và Kelly Benoit-Bird tại Đại học Hawaii ở Kailua đã nhận thấy như vậy. Đó không phải là một thủ thuật giấu mình trước con mồi, mà dường như là kết quả của cách thức khoang mũi cá heo phát ra âm thanh - chúng tạo ra các chuỗi tiếng lách cách bằng cách đẩy không khí bị nén ra lỗ phun nước.

Những con thú này chờ một tiếng click phản hồi trở lại trước khi phát ra tiếng tiếp theo, các nhà khoa học giải thích. Khi chúng tiến dần tới con mồi, tiếng vang đến nhanh hơn do vậy mà tỷ lệ click cũng phát ra nhanh hơn. Nhưng chỉ có một lượng không khí cố định cho mỗi chuỗi click, vì vậy mà các tiếng đó nhỏ dần đi khi chúng trở nên thường xuyên hơn, và đến một lúc nào đó thì trở thành không đổi.

Hai nhà khoa học cũng tìm thấy hiện tượng tương tự ở các loài cá heo phân bố trên những vùng biển khác trên thế giới, từ biển Iceland đến Bahamas, British Columbia, Hawaii và New Zealand. Họ đã sử dụng một loạt các microphone dưới nước để đo đạc âm lượng và tần xuất tiếng click của cá heo.

Theo các nhà khoa học, dơi và một số loài thú khác cũng sử dụng hệ thống sonar để định vị, nhưng điều khiển theo một cách khác. 

Tuy nhiên, dù có hệ thống định vị phức tạp để săn mồi và tránh vật cản như vậy, mỗi năm hàng nghìn con cá heo vẫn chết do mắc lưới đánh cá. Các nhà khoa học cho rằng cá heo bị mắc lưới khi chúng không nhận thấy lưới hoặc bị nhầm lẫn bởi các âm thanh khác. Vấn đề này sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc gặp thường niên lần thứ 55 của Ủy ban săn bắn cá voi quốc tế.

Minh Thi (theo Nature, BBC)