Nhân bản người ở thời điểm này là vô ích

Đã xuất hiện sai sót trong việc phân chia tế bào nhân bản của linh trưởng.

Hàng trăm nỗ lực nhân bản khỉ của các nhà khoa học Mỹ đã kết thúc với thất bại thảm hại. Các chuyên gia cho biết, một thiếu sót nghiêm trọng trên trứng của linh trưởng khiến cho việc tạo bản sao người và khỉ bằng kỹ thuật hiện tại hầu như là bất khả thi.

Cho tới nay, giới khoa học đã thành công trong việc nhân bản cừu, chuột, bò, dê, lợn, thỏ và mèo. Chính vì thế, Gerard Schatten, tại trường Y, thuộc Đại học Pittsburgh ở Pennsylvania (Mỹ), tin rằng ông có thể lặp lại kỳ tích đó trên khỉ.

Schatten và cộng sự đã sử dụng đúng kỹ thật SCNT (chuyển nhân tế bào soma), phương pháp từng áp dụng trên cừu Dolly. Theo đó, họ lấy nhân của một tế bào động vật trưởng thành, cấy vào một trứng đã loại bỏ nhân trước đó, cho phát triển thành phôi. Nhưng trong số 716 phôi khỉ vàng mà nhóm của ông tạo ra, không một phôi nào phát triển qua giai đoạn đầu tiên, mặc dù ban đầu chúng có vẻ ngoài rất chỉnh.

Nhóm nghiên cứu phát hiện thấy, phôi nhân bản ra đời theo kỹ thật này bị thiếu ít nhất 2 protein cần thiết để duy trì chức năng bình thường của thoi phân bào (là một cấu trúc có vai trò hướng dẫn nhiễm sắc thể di chuyển về hai phần của tế bào khi tế bào phân chia). Kết quả là nhiễm sắc thể chia cắt hoàn toàn ngẫu nhiên, khiến cho một số tế bào được tạo ra có nhiều nhiễm sắc thể gấp đôi so với bình thường, số khác có kiểu kết hợp kỳ quái và một số thì hoàn toàn không có nhiễm sắc thể.

Những công trình chưa công bố của nhóm Schatten và các nhóm khác còn cho thấy, quá trình tương tự cũng xảy ra trên tế bào người. Tháng 12/2001, một cộng sự của Schatten còn mô tả sản phẩm của nỗ lực nhân bản khỉ là “một bảo tàng kinh dị”.

Ngược lại, chuột và bò có thừa các protein cần thiết trên, nên việc nhân bản chúng không gặp mấy khó khăn.

“Như vậy, đã có một rào cản phân tử mà kỹ thuật nhân bản linh trưởng hiện tại không thể vượt qua”, Schatten nhận định. Ông nói: “Những kẻ bịp bợm từng tuyên bố đã nhân bản người thành công chỉ chứng tỏ rằng, họ không hiểu biết gì về sinh học”. Có lẽ tuyên bố này là nhằm ám chỉ vào những phát ngôn của Clonaid, công ty từng khẳng định đã cho ra đời 5 em bé nhân bản, nhưng lại chưa đưa ra được bằng chứng nào về sự tồn tại của chúng.

‘Tôi hy vọng rào cản tự nhiên này sẽ cho chúng ta đủ thời gian để xây dựng những quy định pháp lý, nhằm ngăn chặn bất cứ ai đang hoặc sẽ lăm le nhân bản người”, Shatten nói thêm. Ông dự kiến sẽ kiểm tra giả thuyết này trên các kỹ thuật nhân bản khác.

B.H. (theo Science, BBC)