Thực tại ảo giúp xua tan nỗi sợ hãi

Sợ bóng tối, sợ nhện, sợ đám đông... là một số chứng sợ hãi có thể gây trở ngại cho cuộc sống. Giờ đây, các bác sĩ tâm lý đã có thêm một trợ thủ đắc lực để xua tan những nỗi ám ảnh này, đó là thực tại ảo. Các thử nghiệm tại Mỹ và Pháp đã cho kết quả đáng phấn khởi.

Trên đầu Joanne là một cái mũ trùm kín có màn hình, tai nghe, máy phát và máy ghi nhận các động tác của cô. Ở đầu ngón tay có những bộ cảm biến tái tạo các cảm giác của xúc giác. Với thiết bị đó, cô thấy mình đang đứng trong một căn bếp ba chiều, đối diện với cơn ác mộng của cô: một con nhện. "Cô hãy bình tâm và quan sát nó" - một giọng nói cất lên. Cô thở thật sâu và cuối cùng bình tĩnh lại. "Bây giờ hãy để con nhện bò lên chân cô". Joanne gần như ngất xỉu.

Từ nhỏ, Joanne rất ghê sợ loài nhện. Cô bọc quần áo trong túi nhựa và xịt thuốc trừ sâu trong xe hơi. Nhưng trong khuôn khổ thực nghiệm của Hunter Hoffman, nhà nghiên cứu về tâm lý hành vi của phòng thí nghiệm Human Interface Technology của Mỹ, Joanne đã theo vài buổi điều trị trong một căn bếp ảo có đầy nhện. Các kết quả ban đầu đã tác động đến cuộc sống thường ngày của cô. "Cuối cùng tôi có thể đi dạo ở nông thôn mà không còn hồi hộp vì sợ gặp nhện nữa" - Joanne thổ lộ.

Các rối loạn tâm lý đó, tức chứng lo sợ, thông thường được điều trị trên ghế dài của bác sĩ phân tâm. Nhưng một dạng trị liệu mới bằng kỹ thuật cao tỏ ra rất hứa hẹn, tuy vẫn còn trong vòng nghiên cứu. Người ta sử dụng kỹ thuật trị liệu tập tính và áp dụng thực tại ảo. "Chúng tôi hướng dẫn người bệnh khắc phục nỗi sợ hãi không phải bằng cách lẩn tránh mà là trực diện với nó để dễ trấn áp hơn. Nhưng trong thực tại ảo, sự đối mặt đó được tăng dần cường độ. Bác sĩ kích thích sự chú ý của người bệnh, đánh thức thị giác, thính giác, xúc giác hay khứu giác và ngưng buổi điều trị khi người ấy quá sợ. Điều này sẽ không thể thực hiện được nếu theo cách điều trị cổ điển", Hoffman nói.

Ưu điểm khác nữa là có thể trị liệu cho bệnh nhân bị rối loạn nặng đến mức không thể đối mặt với nỗi sợ hãi trong đời thực. Chẳng hạn những kẻ sợ hãi xã hội đến mức nhút nhát, thậm chí tê liệt. Các nhà nghiên cứu ở phòng thí nghiệm Washington, Mỹ, đã tạo ra hình ảnh ảo một siêu thị. Bệnh nhân di chuyển trong đó trước ánh mắt soi mói của nhân viên bán hàng và khách hàng. Và bệnh nhân chỉ đến siêu thị khi đã thực sự sẵn sàng trực diện với thực tế.

Các kỹ thuật đó có những kết quả đáng phấn khởi. Người ta có thể so sánh chúng với việc huấn luyện phi công bằng máy mô phỏng bay. Họ chú ý tập trung và tin tưởng đến mức 1 giờ bay mô phỏng tiết kiệm được nửa giờ bay thật. Điều đó khiến các nhà nghiên cứu phải tìm thêm những ứng dụng mới. Tại Washington, các bác sĩ đã nảy sinh ý tưởng đưa những nạn nhân bị bỏng vào trong một bối cảnh băng giá, với tuyết và các mỏm núi đông cứng. Kết quả là sự đau đớn của họ giảm đáng kể.

Nhưng cách trị liệu mới mẻ này không được sự nhất trí của giới tâm lý học, phân tâm học. Nhiều người nhận thấy phương cách đó có vẻ kỳ cục. Họ cho rằng cái mũ chụp thực tại ảo chỉ là một công cụ mới chứ không phải là một cuộc cách mạng.

Bất chấp sự dè dặt của giới tâm lý học đối với các tiến bộ kỹ thuật, nhiều chuyên gia vẫn tiếp tục theo dõi sát sao những cuộc thử nghiệm."Tại Mỹ, khi bạn có một ý tưởng, người ta sẽ đưa tiền để bạn thử nghiệm. Còn ở Pháp, đầu tiên người ta sẽ hỏi kết quả trước khi tài trợ cho cuộc nghiên cứu. Do vậy chúng tôi luôn bị trễ một bước", nhà tâm lý học Stephane Roy bực dọc nói. Nhưng ông vẫn theo đuổi một luận án về đề tại đó và tham gia vào chương trình Vepsy của châu Âu nhắm đến việc điều trị cho những kẻ sợ hãi xã hội.

Tài Hoa Trẻ (Theo VSD)