Voi cũng biết chạy

Một con voi di chuyển trên đường chạy.

Khi những con voi đang di chuyển với tốc độ tối đa, ấy là chúng đang chạy, mặc dù nhìn ngoài thì không có vẻ gì như vậy. Tiến sĩ John Hutchinson, ĐH Stanford (Mỹ), rút ra kết luận này sau khi kiểm tra những đoạn băng ghi lại cảnh di chuyển của 42 con voi trưởng thành ở Thái Lan.

Voi là một loài khá đặc biệt. Không giống như những loài khác, người ta không dễ gì để nói chúng đang chạy hay đang bước đi, vì bất kể chuyển động nhanh tới đâu, chúng cũng không bao giờ nhấc cả bốn chân lên khỏi mặt đất cùng lúc - một đặc điểm dễ nhất để xác nhận hành vi chạy của động vật. Vì lý do đó, các nhà nghiên cứu trước đây từng cho rằng những con vật đồ sộ này chỉ có thể bước, đi nước kiệu hoặc đi lóc cóc, nhưng không biết chạy.

Tuy nhiên, Hutchinson và cộng sự đã tiến hành những phân tích phức tạp hơn về chuyển động của voi, và khẳng định, thực chất động tác guồng chân nhanh chóng của chúng là một dáng chạy khác mà thôi.

Trong thử nghiệm, các nhà nghiên cứu Mỹ đã quan sát những voi châu Á ở trạng thái khỏe mạnh nhất khi chúng di chuyển với tốc độ tối đa, dọc theo một đường chạy dài 30 mét ở Thái Lan, tổng cộng là 188 lần. Họ sử dụng một loại sơn trắng không độc để đánh dấu những khớp chân trên cơ thể voi, rồi quay phim chúng. Những điểm đánh dấu này về sau sẽ được dùng làm cơ sở để phân loại chuyển động.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy, nói chung, voi duy trì một tốc độ đều đặn trên cả quãng đường. Hai phần ba số con thử nghiệm đạt tốc độ tối đa hơn 4 mét/giây. Trong đó có 20 con đi nhanh hơn 5 m/giây và 3 con đạt tốc độ 6,8 m/giây (tức khoảng 25 km/giờ).

Quan sát cách thức hạ chân trên mặt đất là chỉ là một cách để xác nhận chuyển động chạy của một con vật. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, nhóm khoa học đã sử dụng hai phương pháp đánh giá khác, và tìm thấy một vài yếu tố trong dáng đi của voi phù với những định nghĩa về động tác chạy.

Phương pháp thứ nhất dựa trên cơ sở động lực học, có liên quan tới việc đo thời gian mà một chân tiếp xúc với mặt đất. Nếu thời gian này ít hơn nửa thời gian mà nó cần thiết để hoàn thành một bước đi, thì voi đã đạt được tiêu chuẩn động học trong động tác chạy. Hutchinson và cộng sự phát hiện thấy, những con chuyển động nhanh nhất đều đạt tiêu chí này.

Phương pháp còn lại dựa trên cơ chế sinh học. Cơ chế này định nghĩa rằng, chạy là một dáng đi nhún nhảy, trong đó các chi co lại và giãn ra tạo thành một động tác nhún. Điều này cũng đúng với nhóm voi đã thỏa mãn tiêu chí đầu tiên.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn phát hiện thấy, những sinh vật khổng lồ nặng hơn 3 tấn này còn biết gập cong các chi lại để di chuyển cơ thể nhẹ nhàng hơn. Các nhà khoa học cho biết, nghiên cứu này đã mở ra những cái nhìn mới về bí quyết của động vật, trong việc tìm cách loại bỏ các lực vật lý vốn ngăn cản chuyển động của chúng.

B.H. (theo ABConline)