Thứ sáu, 14/2/2003, 04:50 GMT+7

Mũ băng ở hai cực sao Hỏa gồm toàn nước

Các hố trên mũ băng nam cực của hành tinh Đỏ.

Nước đóng băng là thành phần chủ yếu tạo nên chiếc mũ sáng màu ở hai cực của hành tinh Đỏ, chứ không phải là carbon dioxide như chúng ta vẫn tưởng trước đây.

Từ những năm 1960, một số người cho rằng khí quyển của sao Hỏa chủ yếu được điều chỉnh bởi sự đóng rắn và hoá khí của các hồ CO2 lớn trên các mũ băng ở hai cực. Tuy nhiên, cũng từ lâu, người ta đã biết rằng bức tranh này không đúng với cực bắc. Tại đây, khi băng co ngót lại trong mỗi mùa hè vì lớp CO2 bề mặt bốc hơi, nó làm lộ ra một lượng nước lớn ở dạng băng.

Nhưng cực nam thì khác. Đất ở đây nằm cao hơn, và băng ổn định hơn, do vậy, có giả thuyết cho rằng, có thể mũ băng này chủ yếu là CO2 (còn gọi là băng khô). Hai nhà nghiên cứu Andy Ingersoll và Shane Byrne tại Viện Công nghệ California ở Pasadena (Mỹ) nay đã phát hiện thấy, cực nam của sao Hoả cũng có thành phần tương tự như cực bắc: nghĩa là một lớp CO2 mỏng phủ bên trên phần nước đóng băng dày. 

Phát hiện này được tìm ra dựa trên những dữ liệu mà vệ tinh thăm dò sao Hoả Odyssey gửi về. Thực tế, mũ băng ở cực nam được đặc trưng bởi những chiếc hố kỳ lạ, có đáy phẳng và thành dốc, một số hố có đường kính hơn 1 kilomét và sâu khoảng 8 mét. Rìa của các hố này có thể mở rộng vài mét mỗi năm, chứng tỏ chúng được hình thành trong một lớp băng mỏng dễ bay hơi. Tuy nhiên, vấn đề là phần nằm dưới các hố này là nước đóng băng hay băng khô? Vì rằng trong cả hai trường hợp đều có thể tạo ra những hố có thành dốc.

Hệ thống chụp ảnh nhiệt của tàu Odyssey đã giúp các nhà khoa học: Các bức ảnh cho thấy đáy của những chiếc hố này quá ấm để có thể tồn tại dạng CO2 rắn, mà thay vào đó phải là nước đóng băng. Nói cách khác, lớp băng khô trên mũ băng nam cực Hoả tinh chỉ dày khoảng 8 mét. Từ đó xuống dưới là nước đóng băng.

B.H. (theo Nature)

Link Site
 
Tin hot
 
 
 
Lien he quang cao