Thực vật giả vờ làm sâu

Con sâu bướm giả mạo (trên) và con sâu thật.

Các nhà sinh thái học Israel mới đây đã phát hiện ra một vài loài đậu quả, thân cây và hoa, trông giống hệt như sâu bướm, kiến và rệp vừng. Có lẽ hình hài giả mạo này đã giúp chúng ngụy trang tránh khỏi những loài sâu bọ phá hoại thật.

Các nhà khoa học cho rằng, khi giả mạo làm sâu, thực vật muốn treo biển “ở đây đã có chủ”, nhằm làm nản lòng những con côn trùng đến sau đang muốn tìm kiếm thức ăn hay vị trí đẻ trứng. Đối với lũ côn trùng chậm chân này, những kẻ chiếm chỗ trước cũng là một đối thủ đáng gườm, và cái cây bị tấn công kia cũng đã giải phóng ra các chất tự bảo vệ, mà các chất ấy, dĩ nhiên chả dễ chịu gì!

Hoặc giả, các loài cây muốn tránh những động vật ăn cỏ lớn hơn, nên nó làm ra vẻ như toàn thân bị phủ đầy bởi những con sâu có mùi khó chịu, những con sâu chi chít lông ngứa hoặc sâu cắn lá.

Những chấm đen trên thân cây (trái) giống hệt như của loài rệp vừng (phải).

Simcha Lev-Yadun và Moshe Inbar, Đại học Haifa-Oranim (Israel), đã tìm thấy có đến nửa tá thực vật ở nước này bắt chước ngoại hình của côn trùng. Một số loài cây lừa phỉnh khéo đến mức, ngay cả người cũng mắc lỡm chúng. Trong số này có vài loài cây đậu, mà quả của chúng có hình dáng và màu sắc trông không khác gì những con sâu bướm độc hại. Một loài cúc lại có chi chít các đốm đen trên thân cây, như thể cả một đàn kiến đang hành quân trên mình nó. Còn hoa của loài cỏ Paspalum paspaloides thì khiến người ta nghĩ ngay đến rệp vừng, một loài bọ chẳng mấy ai ưa.

Cho đến nay, khoa học đã biết đến nhiều loài côn trùng giả dạng thực vật để tránh bị kẻ thù ăn thịt, chẳng hạn sâu biến thành que, hay bướm hóa thành lá… Nhưng rất ít loài thực vật được biết có khả năng ngụy trang ngược lại. Tuy nhiên, sau cuộc nghiên cứu, Lev-Yadun tin rằng rất nhiều loài thực vật đang “khoác áo” côn trùng, và chúng ở mọi nơi, mọi chỗ. “Tôi chắc chắn phải có vài nghìn loài như vậy. Chỉ cần mở to mắt ra, là chúng ta sẽ nhìn thấy chúng”, ông nói.

B.H. (theo Nature)