Các vệt máy bay cũng làm tăng hiệu ứng nhà kính

Các vệt trắng của máy bay ngăn cản bức xạ hồng ngoại từ mặt đất thoát lên cao. (Click vào ảnh để xem rõ hơn).

Khi phi cơ bay cao hơn một mức nào đó, nó tạo ra các vệt trắng, có tác dụng bẫy nhiệt mạnh không kém CO2 do động cơ thải ra. Dưới độ cao này, máy bay không tạo ra vệt trắng, nhưng lại thải nhiều CO2 hơn. Nghịch lý trên cho thấy không dễ gì giảm được ảnh hưởng của máy bay tới hiệu ứng nhà kính.

Theo một nghiên cứu mới đây của Robert Noland và cộng sự (ĐH Hoàng gia London, Anh), khi bay ở độ cao trên 10.000 m, phi cơ sẽ vạch ra trong không khí một vệt trắng (tạo bởi hơi nước và các tinh thể băng). Các vệt trắng này tồn tại trong vài giờ sau khi phi cơ bay qua. Chúng ngăn cản những bức xạ hồng ngoại do mặt đất phát lên, và do đó giữ nhiệt lại trong bầu khí quyển, góp phần làm ấm trái đất.

Năm 1999, một bản báo cáo liên chính phủ đã tính ra rằng, những vệt trắng do 12.000 chiếc máy bay dân dụng trên toàn thế giới sinh ra gây ảnh hưởng tới khí hậu không kém gì lượng CO2 do động cơ của chúng xả ra. Trong khi đó, mỗi năm, mật độ giao thông đường không lại tăng khoảng 3,5%, và rất nhiều đường bay mới trong số này là ở độ cao lớn, có tạo ra các vệt trắng. Các nhà nghiên cứu dự đoán đến năm 2050, ảnh hưởng của những vệt trắng tới sự ấm lên của trái đất sẽ lớn hơn nhiều so với ảnh hưởng của CO2 phát thải từ động cơ máy bay.

Tuy nhiên, ở độ cao từ 7.300 đến 9.400 mét, máy bay không tạo vệt trong không khí. Và Noland cho rằng người ta có thể hạ độ cao của phi cơ để tránh tạo ra các "luồng khói" này. Mặc dù vậy, việc hạ độ cao cũng có giá của nó: nếu phi cơ bay ở tầm thấp hơn (cũng là nơi có không khí đậm đặc hơn), thì sức cản không khí sẽ lớn hơn, và máy bay phải đốt nhiều thêm nhiên liệu. Điều này cũng đồng nghĩa với việc phát thải CO2 tăng lên.

Ben Matthews, một chuyên gia về khí tượng học tại Đại học Catholic, Leuven (Bỉ), cho rằng việc cân nhắc giữa hai lợi ích (giảm khí CO2 hay giảm các vệt trắng) cần được xem xét kỹ trước khi ra quyết định điều chỉnh độ cao các tuyến bay. Bản thân các nhà nghiên cứu cũng thừa nhận, việc giảm độ cao của máy bay không phải là giải pháp hiệu quả nhất, vì họ chưa đánh giá được đầy đủ những khó khăn đối với lực lượng kiểm soát không lưu.

B.H. (theo NewSci)