Đấu tranh quyền lực trong vương quốc của loài kiến

Kiến lửa dinoponera.

Khi có nội loạn, nữ chúa của loài kiến lửa dinoponera không bao giờ phải trực tiếp ra tay triệt hạ các đối thủ dám mon men đến ngai vàng. Nó chỉ cần phun nhẹ vào kẻ thù một chất dịch hóa học, để cảnh báo rằng: Hãy thần phục, nếu ngươi không muốn bị chết!

Trong trường hợp đối thủ còn "cố đấm ăn xôi", kiến chúa sẽ huy động những con kiến khác vây quanh kẻ nổi loạn. Nếu con kiến bị vây vẫn không chịu quy phục, nó có thể bị bỏ đói cho đến chết.

Trong một nghiên cứu, tiến sĩ Thibaud Monnin, Đại học Shffield (Anh), thấy rằng, ở cộng đồng loài kiến lửa dinoponera, kiến chúa không được chăm sóc đặc biệt từ bé như ở những loài kiến khác. Nó cũng được sinh ra và nuôi lớn bình thường như những con kiến khác trong giới "bình dân", và nó luôn phải phấn đấu để leo lên các thứ hạng cao trong cộng đồng. Kiến chúa là con có thứ hạng cao nhất.

Chính vì tổ chức bầy đàn theo kiểu "dân chủ" như vậy, nên luôn có cuộc đấu tranh giữa các ứng cử viên vào ngôi kiến chúa. Bình thường, nữ chúa được bảo vệ bởi những con kiến cái có thứ hạng cao. Nếu nữ chúa già và chết, thì con kiến cái được nữ chúa lựa chọn sẽ được kế vị. Nhưng đôi khi, một trong những con cái trong đội bảo vệ của nữ chúa nổi loạn, lôi kéo được các con khác theo mình, thế là nữ chúa bị lật đổ. Trong trường hợp này, nữ chúa bị chính đội bảo vệ của mình bao vây cho đến khi chết.

Tuy nhiên khi ở trong vòng vây, kiến chúa có thể kêu gọi "dân chúng" ủng hộ. Nhiều trường hợp, cả đàn kiến xông vào đánh đuổi những con kiến nổi loạn, khiến chúng phải đầu hàng. Song cũng có trường hợp, "dân chúng" bỏ mặc cho nữ chúa chết. Đó là những trường hợp mà kiến chúa hoặc là đã quá già, hoặc không còn đủ minh mẫn để thực hiện chức lãnh đạo của con đầu đàn nữa.

Minh Hy (theo dpa)