Vì sao trụ sắt Delhi không gỉ?

Một vòng tay người lớn mới ôm mới hết cột trụ này.

Cột trụ sắt 1.600 tuổi tại Delhi (Ấn Độ) từ lâu đã nổi tiếng vì không hề bị gỉ sét trong hàng nghìn năm qua, bất chấp điều kiện thời tiết khắc nghiệt trong vùng. Các chuyên gia của Viện công nghệ Ấn Độ mới đây phát hiện ra một lớp màng mỏng, là hợp chất của sắt, oxy và hydro, đã bảo vệ cột trụ này.

Các nhà nghiên cứu cho biết lớp màng bảo vệ được hình thành trong khoảng 3 năm sau khi công trình được dựng lên, và kể từ đó, tốc độ dày lên rất chậm. Sau 1.600 năm, bề dày của nó chỉ là một phần mười milimet. Màng xuất hiện nhờ sự xúc tác của một lượng lớn phốt pho trong sắt, khoảng 1% (trong khi sắt thời nay chứa không quá 0,05%).

Lượng phốt pho cao như vậy là hệ quả từ một quy trình chế tạo sắt độc đáo của người Ấn Độ cổ đại: Trước khi quặng sắt được ép thành thép, họ trộn nó với than củi, là loại vật liệu chứa rất nhiều phốt pho. Trong khi đó, các lò luyện kim hiện đại sử dụng đá vôi thay cho than củi để tách xỉ quặng khỏi mẻ kim loại. Lượng kim loại này sau đó được chuyển thành thép. Chính trong quá trình tách xỉ quặng, hầu hết phốt pho đã bị loại bỏ.

Cột trụ sắt ở Delhi cao hơn 7 mét, nặng hơn 6 tấn, được dựng nên bởi hoàng đế Kumara Gupta của triều đại Gupta (thống trị bắc Ấn vào năm 320 - 540).

(Theo ExpressIndia, Tuổi Trẻ)