Sắp hoàn tất bản đồ địa hình thế giới chính xác nhất

Đảo Kerguelen, nam Ấn Độ Dương, lớn nhất trong số 300 đảo và đảo nhỏ của quần đảo Kerguelen.

Chẳng bao lâu nữa, mọi người trên khắp thế giới sẽ được chiêm ngưỡng ngôi nhà trái đất của họ theo một cách hoàn toàn mới. Những bản đồ địa hình chi tiết, mô tả khoảng 80% bề mặt trái đất đã sẵn sàng tới tay các nhà khoa học, trước khi được giới thiệu rộng rãi cho công chúng.

Dự án có tên gọi SRTM (nghiên cứu địa hình bằng tàu con thoi) do NASA phối hợp với Cơ quan lập bản đồ và hình ảnh quốc gia Mỹ (NIMA) thực hiện. Nhóm nghiên cứu đã thu thập và số hoá dữ liệu độ cao của phần lớn các khu vực trên thế giới, với độ phân giải chung là 90 mét, chính xác gấp 10 lần so với những bản đồ tốt nhất hiện nay. Riêng lãnh thổ nước Mỹ sẽ có bản đồ chi tiết hơn, với độ phân giải 30 mét (tức là một điểm trên ảnh tương đương với khu vực có đường kính 30 mét trên mặt đất).

Vịnh Manila và các núi lửa gần đó trên đảo Luzon ở Philippines. Click vào ảnh để xem.

SRTM được thực hiện từ tháng 2/2000. Trong đó, người ta sử dụng kỹ thuật đo giao thoa radar - chụp cùng một địa điểm nhưng từ các vị trí hơi chếch nhau một chút để cho ra các hình ảnh 3 chiều. Toàn bộ bề mặt trái đất từ 60 độ vĩ bắc kéo dài xuống 56 độ vĩ nam (từ Alaska tới mỏm tận cùng cực nam của Nam Mỹ, bao phủ vùng định cư của gần 95% dân số thế giới) đã được đưa lên bản đồ dưới dạng ảnh nổi, thể hiện rõ vị trí của các núi cao, đồng bằng, sông, hồ và biển. NASA đã bắt đầu xử lý các dữ liệu từ tháng tư vừa qua, và hy vọng sẽ hoàn tất vào cuối năm nay.

Núi lửa, và các dạng địa mạo dọc theo khe nứt Đông phi (khu vực gồm một phần của Congo, Rwanda và Uganda).

Khi được đưa vào sử dụng, bộ bản đồ này sẽ hỗ trợ cho các ngành dân sinh như nghiên cứu động đất, kiểm soát lũ lụt, giao thông hay quy hoạch đô thị. Tuy nhiên, chỉ lĩnh vực quân sự mới được phép tiếp cận với những thông tin chi tiết nhất. NASA cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ dùng các bản đồ này để nâng cao khả năng bắn trúng đích của tên lửa, và triển khai quân đội sao cho có hiệu quả.

 "SRTM là một trong những bộ tư liệu về địa hình tốt nhất, không chỉ riêng đối với NIMA, mà là trong cả lịch sử ngành bản đồ thế giới", ông James R. Clapper, giám đốc NIMA nhận xét. Ông nói: "Đối với các mục đích thương mại và dân sinh, những thông số chính xác này sẽ có rất nhiều ứng dụng, giúp cứu sống sinh mạng người và nâng cao sự phát triển kinh tế của nhiều

Hồ Balbina gần Manaus, Brazil.

nước trên thế giới. Lấy ví dụ đơn giản là việc đảm bảo an toàn cho ngành hàng không. Ngày nay, hơn 60% các tai nạn máy bay liên quan tới việc va vào những vùng đồi núi, do các thông số về tầm nhìn bị hạn chế. Nếu kết hợp được các dữ liệu của SRTM và của Hệ thống định vị toàn cầu (GPS), chúng ta có thể tạo ra những bảng chỉ dẫn bay tốt nhất, thể hiện được tất cả các dạng địa hình xung quanh, ngay cả trong điều kiện trời tối hay nhiều mây".

B.H. (theo cosmi)