Bí mật xung quanh chuẩn tinh chứa sắt

Bức ảnh chụp chuẩn tinh APM 08279+5255 của kính thiên văn XMM-Newton.

Các nhà nghiên cứu Đức mới phát hiện một chuẩn tinh chứa lượng sắt cực lớn. Thiên thể này xuất hiện khoảng 1,5 tỷ năm sau Big Bang, tức là từ thời vũ trụ còn rất non nớt. Phát hiện này mâu thuẫn với quan điểm lâu nay cho rằng, sắt và các kim loại nặng chỉ xuất hiện sau khi vũ trụ đã "cứng cáp".

Các nhà khoa học ở Viện Max-Plank về Vật lý (Đức) đã phân tích ánh sáng của chuẩn tinh APM 08279+5255 từ các bức ảnh do kính thiên văn chụp tia rơnghen XMM cung cấp. Kết quả cho thấy, chuẩn tinh này có mật độ sắt lớn gấp 3 lần của hệ mặt trời. "Đó là con số lớn không thể tưởng tượng được", ông Guenther Hasinger, trưởng nhóm nghiên cứu nói.

Vì ở rất xa, chuẩn tinh đồng thời cũng là sứ giả của vũ trụ sơ khai. Ánh sáng mà Hasinger thu được đã rời khỏi chuẩn tinh APM 08279+5255 từ cách nay 13,5 tỷ năm, tức là sau Big Bang 1,5 tỷ năm. (Hệ mặt trời của chúng ta mới ra đời cách nay khoảng 4,5 tỷ năm).

Theo lý thuyết được đa số mọi người chấp nhận thì các nguyên tố nặng như sắt, chì, vàng... chỉ xuất hiện sau các vụ nổ siêu tân tinh, và quá trình này kéo dài nhiều tỷ năm. Vì vậy, việc phát hiện sắt ở một chuẩn tinh 1,5 tỷ năm sau Big Bang là điều rất khó hiểu. Theo Hasinger, chỉ có hai cách giải thích cho phát hiện này: hoặc là các nguyên tố hóa học nặng như sắt phải được hình thành theo một cách nào đó mà người ta chưa biết, hoặc là vũ trụ thực ra phải già hơn nhiều chứ không phải 15 tỷ năm như ta tưởng.

Việc quan sát các chuẩn tinh tiếp theo sẽ giúp các nhà khoa học có thể đưa ra một mô hình chung để tìm hiểu bản chất và lịch sử của vũ trụ. Tuy nhiên, kính thiên văn vệ tinh XMM-Newton hiện vẫn chưa đủ mạnh để chụp các chuẩn tinh xa hơn nữa. Các nhà khoa học hy vọng vào đài quan sát mới, "XEUS", mạnh gấp khoảng 200 lần XMM-Newton.

Minh Hy (theo dpa)