Siêu tân tinh bùng phát ở rãnh xoắn của thiên hà

Vị trí của siêu tân tinh 1994I ở phần dưới thiên hà hình xoáy nước.

Với sự giúp đỡ của kính thiên văn Chandra chụp tia X, các nhà khoa học Mỹ đã quan sát được hoạt động của siêu tân tinh ở các rãnh xoắn của thiên hà. Đó là phần còn lại sau những vụ nổ sao cực lớn, được bọc bởi một vỏ khí sôi sục, phóng ra tia rơnghen với cường độ mạnh.

Nhóm thiên văn của ông Stefan Immler, Đại học Massachusetts (Mỹ), đã chụp được những bức ảnh rõ nét về thiên hà hình xoáy nước (tên gọi khoa học là M51). Các gợn sóng của xoáy nước này là tập hợp của những đĩa bụi và sao khổng lồ. Thiên hà M51 cách trái đất khoảng 30 triệu năm ánh sáng. Nó có hai khu vực phát sáng mạnh, một trung tâm lớn ở phía dưới và một quần thể nhỏ hơn phía trên.

Trong bức ảnh chụp trung tâm phía dưới của thiên hà - phần được đánh dấu bằng hình vuông (xem ảnh) - người ta có thể nhận ra một đốm sáng mờ, đó chính là phần còn lại của siêu tân tinh 1994I.

Ngôi sao này được quan sát lần đầu tiên năm 1994 và được xếp vào typ Ic - một loại siêu tân tinh hiếm. Nó là phần còn lại của một vụ nổ sao khủng khiếp trong quá khứ.

Xung quanh siêu tân tinh 1994I còn có một quầng khí bán kính 0,2 năm ánh sáng. "Đó là những đám khí sôi sục với nhiệt độ lên tới hàng triệu độ C vì bị đốt nóng bởi năng lượng của vụ nổ sao mẹ. Vì thế chúng phát ra tia X khá mạnh", Immler nói. "Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên chúng tôi chụp được các bức ảnh sắc nét đến vậy". Theo các nhà khoa học, tại những rãnh xoắn của thiên hà hình xoáy nước này có vô số siêu tân tinh như thế.

Minh Hy (theo SPIEGEL)