Màu sắc giúp hình ảnh sống lâu hơn trong ký ức

Màu sắc tự nhiên là nhân tố quan trọng giúp hình ảnh tồn tại trong trí nhớ.

Giống như việc gắn thêm một “thẻ đánh dấu” vào những hình ảnh tự nhiên, màu sắc sống động sẽ giúp ta xử lý và tích lũy thông tin hiệu quả hơn so với hình ảnh không màu (đen trắng). Kết quả là ta nhớ chúng tốt hơn.

Tại châu Âu, nhóm 3 nhà tâm lý học (Viện Max-Planck, Đức và ĐH Oxford, Anh) đã thực hiện 5 thí nghiệm (với số người tham gia lần lượt là 36, 34, 31, 20 và 20) để tìm hiểu vai trò của màu sắc đối với trí nhớ về các cảnh vật tự nhiên như rừng, đá và hoa. Trong thí nghiệm cơ bản, những người tham gia được ngắm 48 bức ảnh, một nửa là ảnh màu, nửa còn lại là ảnh đen trắng. Sau đó, họ được xem lại vẫn 48 bức ảnh đó, nhưng bị trộn lẫn ngẫu nhiên với 48 bức ảnh mới và ở mỗi bức, họ phải cho biết đã nhìn thấy nó hay chưa.

Kết quả là những người tham gia nhớ các ảnh màu tốt hơn nhiều so với những bức ảnh đen trắng, bất kể họ được nhìn thấy chúng trong bao lâu. Những người trước đó đã thấy các ảnh màu, nhưng khi thử nghiệm được quan sát lại dưới dạng ảnh đen trắng, cũng không nhận ra chúng. Phát hiện này cho thấy màu sắc của bức ảnh là phần quan trọng trong những thông tin đầu tiên lưu vào mắt ta, và phản ánh diện mạo của vật thể trong trí nhớ.

Từ những thí nghiệm khác nhau, các nhà nghiên cứu kết luận lợi thế của màu sắc là ở chỗ chúng thu hút sự chú ý của người ta nhiều hơn. Thêm nữa, không phải màu nào cũng làm tăng cường trí nhớ: Trừ những màu tự nhiên, còn những cảnh vật có màu sắc giả tạo cũng đều trôi tuột khỏi trí não ta chẳng kém gì ảnh đen trắng. “Dường như bộ nhớ của chúng ta được quá trình tiến hóa điều chỉnh để phù hợp với những màu sắc trong giới tự nhiên. Nếu xuất hiện những kích thích quá lạ (màu giả), hệ thống sẽ không tiếp nhận, hoặc cho là không quan trọng”, Tiến sĩ Karl Gegenfurtner, đồng tác giả của công trình, cho biết.

Theo nhóm nghiên cứu, ngành công nghiệp liên quan đến thị giác có thể sẽ cần tới phát hiện này. "Các nhà thiết kế nên nhớ rằng, để bắt mắt khách hàng - trong quảng cáo chẳng hạn - những màu sắc rực rỡ là phù hợp nhất. Ngược lại, nếu muốn tạo ra hình ảnh "dính chặt” vào đầu óc người ta, việc sử dụng các màu sắc giả tạo có thể là một sai lầm".

B.H. (theo APA)