Mưa là “động đất của trời"

Mưa là sự giải phóng năng lượng trong không trung.

Các nhà khoa học Anh vừa tìm thấy mối liên quan giữa những hiện tượng tưởng như chẳng có gì dây mơ rễ má với nhau, đó là động đất và mưa rào. Cả hai đều tuân theo những quy luật thống kê nhất định. Nếu một trận đất rung mạnh gấp 10 lần các trận khác, thì tần số xuất hiện của nó chỉ bằng 1/10, và mưa cũng vậy.

Từ đó, các nhà nghiên cứu cho rằng, việc coi mỗi cơn mưa như là một kiểu “động đất” có thể giúp cải thiện các mô hình về thời tiết.

Thông thường, động đất xảy ra khi các mảng lục địa trôi giạt và nghiến lên nhau. Khi các mảng này trượt đi, năng lượng được giải phóng. Tần số trượt tuân theo một quy luật gọi là quy luật năng lượng (power law), theo đó, một rung động mạnh gấp 10 lần các rung động khác sẽ có tần số xuất hiện chỉ bằng 1/10.

Mới đây, nhóm nhà vật lý Kim Christensen, Ole Peters và Christopher Hertlein tại ĐH Hoàng gia London đã phân tích dữ liệu radar về các cơn mưa rào xảy ra dọc theo bờ biển Baltic, sau đó lập biểu đồ tương quan giữa lượng mưa với tần số của các cơn mưa. Họ phát hiện thấy biểu đồ này cũng tuân theo quy luật năng lượng tương tự như quy luật của các trận động đất.

Christensen và Peters nhận định đó chính là quy luật chung của tự nhiên. Theo hai ông, động đất được khơi mào khi năng lượng dự trữ trong các mảng thạch quyển vượt ngưỡng tới hạn. Lúc đó, ứng suất (sức căng có tác dụng kéo các mảng ra xa nhau) sẽ thắng lực ma sát (có xu hướng kìm giữ chúng lại) và năng lượng được thoát ra dưới dạng chấn động. Tương tự như thế, trong bầu khí quyển, năng lượng mặt trời được tích lũy dưới dạng nước bốc hơi và giải phóng thành dạng mưa khi các đám mây sũng nước.

Christensen tin tưởng phát hiện này sẽ giúp cải tiến các mô hình về khí hậu trái đất. Và theo ông, mặc dù quy luật năng lượng không thể dự báo được khi nào một hiện tượng thời tiết với quy mô đặc biệt xảy ra, nhưng nó sẽ cho biết khả năng xuất hiện của các thiên tai nghiêm trọng. Tuy nhiên, Daniel Harris, một nhà vật lý khí quyển hợp tác với phòng thí nghiệm St Anthony Falls ở bang Minnesota (Mỹ), thì cho rằng quy luật này ít có giá trị tức thời, bởi nó dự báo thời tiết dài hạn và trên một vùng rộng lớn, trong khi các nhà khí tượng thì cần tập trung vào các vùng nhỏ hơn, vì thời tiết và khí hậu có thể thay đổi rất nhanh theo thời gian và không gian.

B.H. (theo NewSci)