Biến cám thành dầu ăn!

Đề tài “nghiên cứu công nghệ tinh luyện dầu cám” của một sinh viên đang mở ra triển vọng lớn cho ngành sản xuất dầu nước ta. Theo đó, với gần 5 triệu tấn cám thải ra từ quá trình xay xát mỗi năm, nếu khai thác dầu sẽ có được 200.000 tấn. Đặc biệt, loại dầu này chứa axit béo không bão hòa đến 82,5%, cao hơn khá nhiều so với những loại dầu khác.

Đề tài đoạt giải nhì Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học năm 2001, do Nguyễn Viết Luân, sinh viên khoa công nghệ may và dinh dưỡng, ĐH Dân lập Kỹ thuật Công nghệ TP HCM thực hiện.

Một lần, tình cờ Luân đọc được tài liệu nói dầu cám có rất nhiều ưu điểm. Các nước có nền nông nghiệp mạnh như Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan... đều phát triển rất mạnh về công nghiệp dầu cám. Vốn lớn lên ở vựa lúa lớn nhất đất nước (quê ở Cần Thơ), trước giờ chỉ thấy người ta dùng cám… nuôi heo, chứ có ai làm dầu đâu nên Luân rất thích thú với đề tài này.

Bước đầu, Luân thử nghiệm theo một quy trình tinh luyện đã được nghiên cứu trước đó thì thấy phương pháp này giá thành rất cao, đến gần 13.000 đ/kg (chưa tính bao bì, tiền lãi), không thể cạnh tranh với một số loại dầu trên thị trường. Vậy là phải đi tìm một công nghệ khác.

Cuối cùng, sau hơn 2 tháng trong phòng thí nghiệm, Luân đã xây dựng thành công quy trình tinh luyện dầu cám thô có chỉ số axit cao thành dầu thực phẩm, trên cơ sở kết hợp hai phương pháp tinh luyện vật lý và hóa học. Theo đó, dầu cám thô sau khi đi qua các khâu như khử sáp, khử gum, khử axit béo, tẩy màu, khử mùi sẽ cho ra thành phẩm có chỉ số kiềm (mgKOH/g) chỉ còn 0,1 so với 40 trước khi tinh luyện, dầu có màu vàng lục đẹp mắt. Với quy trình công nghệ này, số dầu thu hồi đạt 59,72%. Tính ra tổng chi phí 1 kg dầu ăn từ cám chỉ khoảng 7.000 đồng, so với giá một số loại dầu khác trên thị trường như dầu cọ (9.000 đồng /kg), dầu dừa (6.000 đồng/kg) thì dầu cám hoàn toàn có khả năng cạnh tranh. Đặc biệt, thành phần axit béo không bão hòa (một chất mà cơ thể chúng ta không có, phải bổ sung từ bên ngoài) trong dầu cám chiếm đến 82,5%, cao hơn khá nhiều so với những loại dầu khác. Các chỉ số và hàm lượng khác trong dầu đều đạt yêu cầu.

Luân cho biết ngoài dầu, chúng ta còn có thể thu lợi thêm từ các phụ phẩm khác sau chế biến như bã cám dùng làm thức ăn gia súc, sáp thực vật là một nguyên liệu cần thiết trong nhiều ngành công nghiệp như sản xuất văn phòng phẩm, hóa trang, sản xuất chất cách điện… Một tiện ích khác là nếu sản xuất dầu ăn từ cám, chúng ta không cần đầu tư thiết bị và chi phí sản xuất vào các khâu như bóc, tách vỏ, nghiền, sấy như đối với các nguyên liệu dầu khác.

Theo hội đồng khoa học ĐH Dân lập Kỹ thuật công nghệ, công nghệ này đã mở ra một triển vọng sáng sủa cho công nghiệp sản xuất dầu ở nước ta, ngoài ra còn có thể áp dụng cho các loại dầu thô chất lượng kém khác. Nếu được ứng dụng vào thực tế sẽ góp phần tạo thêm việc làm cho một lượng nhất định ở nông thôn.

(Theo Tuổi Trẻ)