Giải pháp vật lý và sinh học chống hạn 

Khi thời tiết khô hanh, lượng nước trong đất thoát vào không khí qua những ống dẫn li ti (mao mạch). Vì vậy, cần phá vỡ các mao mạch này để chặn đường bốc hơi nước. Biện pháp thường dùng là làm cỏ, phá váng...

Nhờ vậy, nước trong đất sẽ được bảo vệ tốt hơn. Nếu sau khi làm cỏ, phá váng, dùng tấm nylon hoặc cỏ, rơm khô ủ quanh gốc cây, tác dụng giữ nước sẽ tăng gấp nhiều lần và hạn chế phát sinh cỏ dại.

Đối với loại cây ăn quả, cây công nghiệp, khi bị hạn hán, nên tỉa bớt những cành lá dưới cùng, hạn chế sự thoát hơi nước qua lá. Ngoài ra, việc này còn có tác dụng loại bỏ những cành đã già, ít có khả năng ra hoa, đậu trái, giúp cây tập trung chất dinh dưỡng cho những cành non, có khả năng cho quả nhiều hơn.

Việc chống hạn theo phương pháp sinh học chủ yếu là lựa chọn loài cây trồng chịu hạn tốt. Một số loài có khả năng chống chịu hạn tốt là:

- Cây công nghiệp dài ngày: Điều (đào lộn hột), đặc biệt là các giống cao sản mới được Viện Khoa học Nông nghiệp miền Nam lai tạo trong những năm 90 như PN1, CH1, LG1, MH4/5, MH5/4... Những giống này vừa cho năng suất cao gấp 2-3 lần so với giống điều tạp, vừa có khả năng chống chịu hạn rất tốt (qua mùa hạn năm nay, nhiều vườn điều 4-5 tuổi ở Bình Thuận, Đồng Nai vẫn sinh trưởng phát triển bình thường, trong khi nhiều vườn điều tạp gần đó không ra hoa, tỷ lệ đậu quả thấp). Ngoài điều, cao su cũng là cây chịu hạn khá tốt.

- Cây lâm nghiệp: Các loài cây vừa có khả năng chống chịu hạn cao, vừa cho hiệu quả kinh tế cao là xà cừ, cây nguyên liệu giấy như keo và bạch đàn. Đặc biệt, các giống cây nguyên liệu mới lai tạo gần đây được nhân rộng ở các tỉnh phía Nam (như keo lai, bạch đàn cao sản) đã chứng minh khả năng chịu hạn vượt trội so với các giống cũ có nguồn gốc từ hạt. Mùa khô năm nay, tại lâm trường Hàm Thuận Bắc (Bình Thuận) có khoảng 700 ha cây keo lá tràm có nguồn gốc hạt trồng trên đất cát ven biển bị chết đứng, trong khi rừng cây keo lai kế bên vẫn sinh trưởng bình thường, mặc dù cả hai giống đều được trồng trên cùng điều kiện lập địa.

- Cây nông nghiệp ngắn ngày: Dẫn đầu về khả năng chịu hạn có lẽ là cây sắn; trong đó, các giống sắn mới lai tạo như KM 94, KM 98-1, KM 98-2... đã chứng tỏ khả năng chống chịu hạn vượt trội. Ngoài sắn, các loại cây trồng ngắn ngày như vừng, dưa lấy hạt, nho Black King cũng là các loài chịu hạn tốt. Đối với những chân ruộng xa nguồn nước, có thể chuyển sang trồng các loài cây ngắn ngày, khả năng chịu hạn trung bình như lạc, đậu xanh, bông vải (có thể chịu hạn liên tục 15-30 ngày).

(Theo Sài Gòn Giải Phóng)