Thợ dệt nữ là những người đầu tiên đấu tranh cho nữ quyền

Dệt và giặt giũ - theo quan điểm hồi thế kỷ 18 ở châu Âu - là việc hèn mọn. Nhưng chính những việc này đã giúp phụ nữ thời đó có thu nhập, và nhờ vậy, có chỗ đứng trong xã hội. Chính họ mới là những người đầu tiên châm ngòi cho phong trào nam nữ bình quyền, chứ không phải các phụ nữ quý tộc sống nhờ chồng.

Đó là quan điểm mới nhất của nhà sử học Clare Haru Crowston, Đại học Illinois ở Urbana-Champaign (Mỹ).

Trong cuốn sách Những cô thợ dệt Pháp, 1675-1791, Crowston viết: "Nhiều phụ nữ thế kỷ 18 không chỉ đơn thuần là những kẻ tiêu thụ hàng hóa hoặc thử nghiệm những mốt quần áo mới, mà còn là người sản xuất và bán sản phẩm. Đây là cơ hội để họ có việc làm, thu nhập riêng, và nhờ vậy, thay đổi dần vị trí của họ trong xã hội hàng hóa".

Crowston đã nghiên cứu các tài liệu về mốt quần áo và điều kiện lao động của phụ nữ thế kỷ 18. Bà khẳng định, trong thời cách mạng Pháp, đội ngũ chị em thợ dệt đã được tổ chức khá chặt chẽ, và xét về số lượng, đông hơn hẳn thợ dệt nam. Do nhu cầu sản xuất và tiêu thụ hàng hóa, lần đầu tiên trong lịch sử châu Âu đã xuất hiện một mảng lao động giành cho phụ nữ: ngành dệt may.

Tuy rằng phụ nữ đi làm để kiếm tiền thời đó phải chịu nhiều dị nghị của xã hội truyền thống, nhưng do đồng lương công nhân của các ông bố hoặc chồng ngày càng eo hẹp, mà nhu cầu thị trường ngành dệt ngày càng cao, nên họ đã dũng cảm "dấn thân". Dần dần, họ tập hợp thành một đội ngũ. Họ đã "dám" mặc quần lao động thay cho những chiếc váy bất tiện. Và điều quan trọng là họ đã học được cách rèn luyện ý thức công việc và kỷ luật. Họ bắt đầu hiểu ra giá trị của thu nhập, đó là sự không phụ thuộc vào đồng tiền của đàn ông. Có điều, tự do cũng có cái giá đau đớn của nó: Do điều kiện y học thế kỷ 18 còn lạc hậu, để giữ việc làm, nhiều phụ nữ đã chấp nhận không lấy chồng hoặc có con.

Crowston viết: "Chính những thợ dệt này là người đầu tiên châm ngòi cho phong trào giải phóng phụ nữ ở châu Âu. Dù chưa có ý tưởng rõ ràng về một nhà nước bình quyền, nhưng họ đã trở thành một lực lượng mạnh trong nền kinh tế và có sức ép đáng kể về chính trị. Chính họ là những người đầu tiên ý thức sâu sắc được sự bất bình đẳng nam - nữ, cũng như nguồn gốc sâu xa của sự bất bình đẳng ấy: tiền".

Crowston cũng chỉ ra rằng, phong trào nữ quyền đã bắt đầu từ trước cuộc cách mạng Pháp (1789) trong các xưởng dệt nữ. Mãi tới giữa và cuối thế kỷ 19, một số phụ nữ quý tộc có học vấn cao mới nhận ra giá trị của thu nhập và ủng hộ ý tưởng giải phóng.

Minh Hy (theo dpa)