Những chiếc lá hóa thạch kể chuyện về côn trùng tiền sử

55-60% côn trùng ăn thực vật thời tiền sử đã tuyệt chủng cách đây 65 triệu năm.

Không ai biết điều gì xảy ra với côn trùng, vào thời điểm khủng long cùng khoảng 80% thực vật trên thế giới và tất cả các động vật lớn hơn mèo bị tuyệt diệt vì một thiên thạch khổng lồ đâm vào trái đất. Hiếm khi người ta thấy hóa thạch của côn trùng, vì thế, chúng mang bí mật này xuống mồ, cho mãi đến gần đây... 

Các nhà khảo cổ tại tại Bảo tàng Khoa học và Tự nhiên Denver (Mỹ) đã tìm ra một cách giải quyết vấn đề: Bằng việc nghiên cứu những dấu vết axit mà lũ côn trùng để lại trên hàng nghìn chiếc lá hóa thạch, họ khám phá rằng khoảng 55-60% loài sâu bọ ăn thực vật đã bị tiêu diệt trong cuộc tuyệt chủng lớn (xảy ra cách đây 65 triệu năm). Kirk Johnson, một đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết: “Chúng tôi tìm kiếm những dấu vết phá hoại của côn trùng trên lá cây trước và sau cuộc tuyệt chủng của khủng long, từ đó có thể đưa ra phỏng đoán khá chính xác về số phận côn trùng”.

Trong vòng 20 năm qua, Johnson đã thu thập 13.441 hóa thạch thực vật từ các hồ nước ở tây nam bang North Dakota. Vào thời kỳ diễn ra cuộc tuyệt chủng lớn, vùng này là một cánh rừng ấm áp, với rất nhiều cây lá rộng. Một số loại lá cây có thể dài tới 30 cm.

Johnson giả thuyết rằng, khi thiên thạch khổng lồ (rộng 9 km) kia tác động vào bán đảo Yucatan của Mexico, nó làm bùng lên các đám mây bụi trôi dạt khắp hành tinh, rơi xuống đất và lắng đọng lại thành trầm tích. Vì thế, ông đã lấy ra những hóa thạch từ các lớp đá nằm ngay trên và dưới lớp trầm tích này để phân tích.

Trên các hóa thạch đó, có thể thấy rõ được cả gân lá, cũng như các hố, rãnh nhỏ do bọ cánh cứng, châu chấu, bướm và sâu để lại. Một số côn trùng rất kén ăn, chỉ chọn một loài thực vật nhất định, trong khi các con khác dễ tính hơn nhiều với thực đơn rất đa dạng. Các nhà nghiên cứu nhận thấy, những loài dễ tính đều sống sót, trong khi 70% những kẻ kén ăn thì không. Tính chung, 55-60% sâu bọ ăn thực vật đã bị hủy diệt trong thời điểm tàn khốc đó.

B.H. (theo Nando Times)