Các rạn san hô đang chết dần vì thiếu sáng

San hô cần ánh sáng để sinh trưởng.

Các rạn san hô trên thế giới đang “ngắc ngoải”, không chỉ vì nước ấm lên, mà còn là vì đại dương đang trở nên u ám hơn, làm chúng phát triển còi cọc. Với san hô, ánh sáng là sự sống.

Trong rạn san hô, có một loài tảo cộng sinh tên là zooxanthellae, chúng quang hợp để tạo ra hydratcarbon và oxy. San hô sử dụng những chất này để tổng hợp nên canxi carbonat - “xương sống” của rạn. Nhưng khi độ trong suốt của nước giảm, quá trình này chững lại.

Charles Yentsch và cộng sự tại Phòng thí nghiệm về hải dương học Bigelow (Mỹ) đã phát hiện điều này khi nghiên cứu những hòn đảo ngoài khơi Florida. Họ nhận thấy các rạn san hô ở đây hầu như không nhận đủ ánh sáng để duy trì quần thể. Chúng đang tiến dần tới “điểm bù trừ”, tức là san hô và tảo zooxanthellae sử dụng tất cả các sản phẩm quang hợp được để sinh tồn, mà không “dành dụm” được chút nào để đắp vào rạn.

Nguy cơ tương tự cũng đang xảy ra tại quần đảo Bahamas, Đông Nam Florida. Nước trở lên tối tăm hơn, buộc san hô di chuyển lên vùng nước nông hơn, và ở đây, các con sóng dễ dàng tiêu diệt chúng.

Các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân của hiện tượng nước biển trở nên u tối là do sự phát triển của các vùng kinh tế ven biển và hiện tượng xói mòn bờ bãi. Ngoài ra, mất rừng ngập mặn và các thảm cỏ biển cũng là một vấn đề lớn. Những thực vật này thường giữ lại các trầm tích trước khi chúng lắng đọng xuống rạn san hô. Nay khi thực vật mất đi, trầm tích lơ lửng trong nước, khiến nước đục và u ám hơn. Phân bón rửa trôi từ đất liền, từ các trang trại… cũng thúc đẩy tảo bùng phát, góp phần chặn đường đi của ánh sáng chiếu xuống.

Theo nhận định của Yentsch, độ trong suốt của nước đã thay đổi đáng kể trong vòng 10-20 năm qua. Vì thế tại một số vùng, lượng ánh sáng tới được rạn san hô quá thấp, không thể duy trì sự tăng trưởng của chúng. Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu khác cho rằng hai nguyên nhân lớn nhất dẫn đến cái chết của san hô là nạn đánh bắt quá mức và thay đổi khí hậu.

B.H. (theo Cosmi)