Huệ nước lấp khoảng trống tiến hóa của thực vật có hoa

Huệ nước Nuphar polysepalum.

Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng thực vật có hoa (hay cây hạt kín) rẽ nhánh khỏi thực vật có hạt (hay cây hạt trần) khoảng 150 triệu năm trước. Tuy nhiên, những chi tiết xung quanh cuộc “chia tay” này vẫn còn chưa sáng tỏ. Nay, một nghiên cứu trên loài huệ nước đã vén một phần bức màn bí ẩn đó.

Công bố trên tạp chí Nature, các nhà khoa học Mỹ cho biết, khi nghiên cứu một giống thực vật có hoa - loài huệ nước Nuphar polysepalum - họ phát hiện thấy loài cây này có mang đặc điểm trung gian nối giữa cây hạt trần và cây hạt kín.

Hạt của thực vật hạt kín chứa một khối mô duy nhất gọi là nội nhũ, cung cấp chất dinh dưỡng cho phôi phát triển. Mô này hình thành sau khi được thụ phấn, thường có 3 bản sao của mỗi nhiễm sắc thể: hai của mẹ và một của bố. Thuật ngữ khoa học gọi loại nội nhũ này là tam bội. Ngược lại, hạt của cây hạt trần có mô dinh dưỡng đơn bội, chỉ chứa 1 bản sao của mỗi nhiễm sắc thể.

Các học giả từ lâu đã phỏng đoán rằng nội nhũ tam bội là điểm đặc thù của tổ tiên thực vật có hoa. Nhưng nghiên cứu mới đây của nhà sinh vật học Joseph Williams và William Friedman của Đại học Colorado lại đưa ra kết quả khác. Xét nghiệm ADN của phôi và các tế bào dinh dưỡng của cây Nuphar polysepalum cho thấy, nội nhũ mang hai bộ nhiễm sắc thể, một từ cha và một từ mẹ (nội nhũ lưỡng bội). Nhóm nghiên cứu phỏng đoán rằng huệ nước chính là một trong những loài thực vật có hoa cổ nhất, và kiểu nội nhũ lưỡng bội của nó đại diện cho tổ tiên của thực vật có hoa - một dạng trung gian giữa cây hạt trần đơn bội và cây hạt kín tam bội.

B.H. (theo S.American)