Tạo tế bào gốc từ trứng khỉ chưa thụ tinh

Tế bào gốc của khỉ cấy vào chuột.

Sử dụng một chất kích thích đặc biệt, các nhà khoa học Mỹ đã "đánh lừa" các tế bào trứng khỉ, buộc chúng phát triển thành dạng phôi sớm mà không cần có tinh trùng, sau đó thu hoạch phôi để lấy ra những tế bào gốc. Họ cho biết quá trình này có thể là một hướng nhân bản mới dễ chấp nhận hơn.

Trước đó, người ta từng tạo ra các phôi vô tính từ trứng của chuột, thậm chí cả khỉ. Nhưng nghiên cứu mới đây của công ty ACT còn đi xa hơn thế. Họ đã cho 77 quả trứng khỉ tiếp xúc với những hoá chất khiến chúng cứ “tưởng” rằng mình đã được thụ tinh. 28 trứng trong số này bắt đầu phân chia giống như phôi. Từ đó, có 4 phôi tiếp tục phát triển tới giai đoạn túi phôi - giai đoạn mà các nhà nghiên cứu có thể tách ra các tế bào gốc.

Tiếp theo, các nhà khoa học đã “thu hoạch” những phôi này, lấy ra tế bào gốc, và sử dụng những chất kích thích khác buộc chúng phân hoá thành các tế bào cơ, mỡ và thậm chí tế bào tim. Tuy nhiên, khác biệt lớn nhất là sự phát triển của các nơron thần kinh. Đây là lần đầu tiên các tế bào gốc phôi của linh trưởng biệt hoá thành các nơron. Các nơron này đã tạo ra dopamine, loại hoá chất não quan trọng mà những người mắc bệnh Parkinson bị thiếu hụt.

Phôi khỉ vô tính, một triển vọng của việc nhân bản "có đạo đức".

Quá trình thí nghiệm mà trứng khỉ chưa thụ tinh phân chia theo kiểu phôi được gọi là sinh sản đơn tính. Kiểu sinh sản này xuất hiện nhiều trên động vật bậc thấp và thằn lằn, nhưng không gặp trên động vật bậc cao. Năm ngoái, khi ACT từng gây ra xôn xao thế giới với việc có được phôi người nhân bản đầu tiên, họ đồng thời cũng đã cố tạo ra phôi người nhân bản vô tính. Tuy nhiên, không có phôi nào trong số này phát triển thành túi phôi.

Nghiên cứu mới đây cho thấy, nếu thí nghiệm trên khỉ thành công, thì trên người, điều đó hoàn toàn có thể. Tiến sĩ Michael West, Giám đốc ACT tin tưởng rằng mục tiêu này sẽ sớm thành hiện thực và các túi phôi người sẽ được khai thác để lấy tế bào gốc.

Nhóm nghiên cứu cũng cho rằng phôi khỉ vô tính lần này không thể phát triển thành bào thai, và việc sử dụng nó có thể tránh được sự chỉ trích về mặt đạo đức mà các thí nghiệm trên phôi thường gặp phải.

B.H. (theo BBC)