Tạo ra thận trong phòng thí nghiệm

Nghiên cứu được thực hiện trên bò.

Các nhà khoa học Mỹ khẳng định đã "nuôi trồng" được những quả thận hoàn chỉnh, bằng những tế bào gốc lấy từ một phôi bò nhân bản. Nếu được xác nhận, công trình này sẽ là bước đột phá trong việc tạo nội tạng mới, cấy ghép cho những người bị hỏng thận, giải quyết tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nội quan hiến tặng.

Robert Lanza thuộc Công ty công nghệ sinh học ACT, với sự hợp tác của Đại học Hardvard, đã lấy một tế bào da tai của một con bò trưởng thành, rồi cấy nó vào trứng của một con bò khác (trước đó đã bị loại bỏ vật liệu di truyền). Trứng sau đó được kích thích để phát triển thành một phôi, chứa nhiều tế bào gốc có tiềm năng phân hóa thành các loại mô trong cơ thể.

Bằng các liệu pháp hóa học đặc biệt, nhóm nghiên cứu đã "ép" một số tế bào gốc trong phôi này biến thành các tế bào thận trưởng thành, và "trồng" chúng trong một chiếc khung hình quả thận, làm bằng vật liệu có thể phân hủy. Từ đây, họ đã có được một vài quả thận nhỏ, mỗi quả dài khoảng 5 cm.

Sau đó, các nhà khoa học cấy những quả thận mini này vào những con bò trưởng thành có bộ gene tương đồng (để tránh sự đào thải). Các quả thận mới không những tồn tại song song với những quả thận cũ của bò, mà tại đây, chúng bắt đầu tạo ra nước tiểu.

Nếu được xác minh, công trình này sẽ mở ra hy vọng lớn trong việc sử dụng tế bào gốc lấy từ những người bị hỏng thận để tạo ra nội tạng mới cho việc cấy ghép. Tuy nhiên, Lanza đã không cung cấp chi tiết về công trình này. Vì thế, đến nay vẫn chưa rõ chính xác những quả thận mini này là gì, liệu chúng có phải là những cơ quan hoàn chỉnh không (thận là một nội quan rất phức tạp, được nối với hệ thống nhận máu chằng chịt).

Các chuyên gia về thận ở Anh tỏ ý nghi ngờ tính xác thực của công trình này. “Tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu họ có thể tái tạo một bộ phận có hệ thống mạch máu phức tạp đến vậy”, một chuyên gia nhận xét. Theo ông, có thể là ACT đã tạo ra một cấu trúc đơn giản hơn thận, tuy cũng có thể tạo ra nước tiểu.

Bản thân Lanza cũng thừa nhận rằng công trình này hiện mới ở giai đoạn đầu tiên. Ông cho biết “Đây chỉ là một bằng chứng cơ bản cho thấy bạn có thể sử dụng công nghệ nhân bản để tạo ra một cơ quan hoạt động được. Hiển nhiên là còn rất nhiều việc phải làm trước khi có thể áp dụng trong lâm sàng”.

Tháng 11 năm ngoái, ACT đã thu hút được sự chú ý của cộng đồng với tuyên bố tạo ra phôi người nhân bản đầu tiên.

B.H. (theo BBC, NewSci)