Tàu không gian siêu nhẹ gắn "mắt côn trùng"

Mô hình tàu bay siêu nhỏ, chỉ nặng 74 gram. Click vào hình để xem rõ hơn.

Một ngày nào đó, những chiếc tàu bay chỉ nặng bằng thanh chocolate sẽ vi vu trên bề mặt sao Hỏa, với sự lanh lợi của chuồn chuồn và đôi mắt của những con ong.

Các nhà khoa học Australia đã phát triển những thiết bị kiểm soát chuyến bay và định hướng đường đi dựa trên nghiên cứu về một số loại côn trùng. Javaan Singh Chahl, Phòng thí nghiệm thị lực robot sinh học, thuộc Đại học Quốc gia Australia nhận định: “Dù bộ não cực nhỏ, nhưng các côn trùng như chuồn chuồn có thể bay trên không rất nhanh và chính xác - một kỹ năng đòi hỏi sự ổn định và tránh va chạm cao, rất cần thiết cho các tàu không gian". Vì thế, các nhà khoa học đã mô phỏng những kỹ năng của chúng, cho ra đời sensor thăng bằng và tránh va chạm. Các sensor này tí hon tới mức chúng có thể được gắn lên những “tàu bay siêu nhỏ”, chỉ nặng 74 g.

Mục tiêu của nhóm nghiên cứu là áp dụng công nghệ này trong một chuyến bay tới hành tinh Đỏ năm 2007, nhằm khám phá cấu trúc đá trong thung lũng Marineris - hẻm núi rộng nhất trong hệ mặt trời, dài hơn 3.000 km và sâu 8 km. Sau chuyến bay thử nghiệm của một nguyên mẫu tuần trước tại Australia, NASA đã đồng ý tài trợ cho việc nghiên cứu sâu hơn công nghệ này.

Các sensor phỏng sinh học

Giữ thăng bằng là một yêu cầu khó khăn đối với tàu thăm dò trong bầu khí quyển cực mỏng của sao Hoả. Để khắc phục tình trạng này, nhóm nghiên cứu đã phát triển một mô hình ocelli điện tử (theo kiểu bộ mắt đơn trên đầu chuồn chuồn, ong, châu chấu và các côn trùng khác). Ocelli sẽ đo đạc sự phân bố của tia cực tím và ánh sáng xanh nhằm duy trì đường bay thăng bằng.

Các nhà khoa học cũng đã lập trình máy tính để con tàu tránh được các cú va chạm, theo cách mà loài ong vẫn làm - đo tốc độ bay của vật thể để ước đoán khoảng cách. Ocelly nặng không quá vài trăm miligram, còn các sensor tránh va chạm chỉ khoảng 5 gram. Như thế, với tổng trọng lượng của tàu là 75 g, người ta có thể cùng lúc gửi nhiều chiếc tới bề mặt hành tinh Đỏ.

Mặt khác, trên sao Hỏa không có mạng lưới định vị toàn cầu hay từ trường như trên trái đất, giúp tàu phân biệt đâu là cực nam hay cực bắc, vì thế ong có thể là một giải pháp. Chahl cho biết, ông hy vọng trong mô hình thử nghiệm tiếp theo, dự kiến vào năm 2003, tàu không gian sẽ được gắn một sensor định hướng theo kiểu của ong - kết hợp mô hình phân cực bầu trời, các điểm mốc và khoảng cách đã đi để định hướng.

B.H. (theo Reuters)